Аль-Мааридж сүресі — Аят 24

1. Сөздердің мағынасы:

• حَقٌّ مَّعْلُومٌ (хаққун мағлұм): белгілі үлес, анықталған үлес. Бұл жерде Аллаһ тағала адамдардың мал-мүлкінде белгілі бір мөлшердегі міндетті үлес — зекетті білдіреді.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят Аллаһтың разылығына бөленген, иманды әрі тақуа адамдардың сипаттарын баяндау жалғасында келеді. Аллаһ тағала бұл жерде сол игі құлдардың тағы бір ерекшелігін айтып беріп отыр: олар — мал-мүлкінде белгілі, анықталған үлесі бар адамдар.

Яғни, олардың байлығы тек өздерінің ғана игілігі емес, онда мұқтаж жандардың да ақысы бар. Бұл үлес — Аллаһ тағала парыз еткен зекет. Олар зекетті өз еріктерімен, қуанышпен беріп, малдарын тазартады. Олар малды тек жинау мен пайдалану үшін емес, оны Аллаһ жолында жұмсау керектігін де түсінеді. Бұл — олардың жомарттығының, жүректерінің тазалығының және Аллаһқа деген шынайы сенімдерінің белгісі.

Осылайша, бұл аят иманды адамның малында тек өзінің ғана емес, өзгелердің де құқығы бар екенін, және бұл құқықты орындау — тақуалықтың әрі Аллаһ алдындағы жауапкершіліктің бір бөлігі екенін ұғындырады.

1. Аяттан алынатын пайдалы қағидалар:

• Ислам діні адамды тек өзі үшін ғана өмір сүруге емес, қоғам алдындағы жауапкершілігін сезінуге шақырады.
• Мал-мүлік — Аллаһтың берген аманаты. Оны дұрыс жұмсау, мұқтаждарға көмектесу — иманның көрінісі.
• Зекет беру — жүректі сараңдықтан, нәпсіні ашкөздіктен тазартатын игі амал.
• Байлықты тек өзіне жинап, өзгелердің қажеттілігін елемеу — имандылыққа жатпайды.
• Бұл аят адамды жомарттыққа, мейірімділікке және Аллаһ жолында беруге баулиды, әрі осы арқылы жүректің кеңдігі мен рухани байлыққа жетуге жетелейді.