Sure Meâric — Ayet 24

Kelime Anlamları:

• Hak: Pay, nasip, Allah’ın farz kıldığı belirli bir miktar.
• Ma’lum: Bilinen, belirlenmiş, belli bir ölçüye bağlanmış.

Tefsir:

Bu âyet, müminlerin övgüye değer vasıflarını sayarken, onların mallarıyla olan ilişkilerini de gündeme getirir. Yüce Allah, bu vasıfları taşıyan kullarını överek, onların sadece namazla, ibadetle değil; aynı zamanda mallarıyla da Allah’a yaklaştıklarını haber verir. Onlar, servetlerini yalnızca kendi zevkleri ve ihtiyaçları için biriktirmezler. Bilirler ki, ellerindeki mal, Allah’ın bir emanetidir ve bu emanette başkalarının da hakkı vardır.

Bu “hak”, Allah’ın farz kıldığı zekâttır. Zekât, zengin olan her Müslümanın malından belirli bir oranda (nisaba ulaşan malın kırkta biri) ayırıp ihtiyaç sahiplerine vermesidir. Bu pay, keyfi veya gönülden kopan bir sadaka değil; aksine Allah tarafından kesin olarak emredilmiş, miktarı ve zamanı belli olan bir farzdır. Bu sebeple “ma’lum” yani bilinen, belirlenmiş bir hak olarak nitelendirilmiştir.

Bu âyet, Müslümanın şahsiyetinin bir bütün olduğunu gösterir: O, namaz kılarak Rabbiyle bağını kurar; zekât vererek de kullarla bağını sağlamlaştırır. Malına düşkünlüğü onu cimrileştirmez; aksine o, malının içindeki bu hakkı bilir ve onu sahibine ulaştırır. Bu, hem malı temizler hem de toplumda kardeşlik ve dayanışma duygusunu güçlendirir.

Sevgili kardeşim! Bu âyet bize ne güzel bir denge öğretiyor: Mal, Allah’ın bir lütfudur; ama bu lütfun şükrü, ondan başkalarına da pay ayırmaktır. Zekât, sadece fakirin hakkı değil; aynı zamanda zenginin de manevi bir arınma vesilesidir. Malını Allah yolunda harcayan kimse, aslında kaybetmez; aksine Allah katında kat kat karşılık bulur. Unutma ki, cömertlik ve paylaşma, kalbi dünya sevgisinden arındırır ve kişiyi Allah’a daha da yakınlaştırır. Bu hakka riayet edenler, hem dünyada huzur bulur hem de ahirette kurtuluşa ererler. Allah, bizleri bu bilinçle yaşayan kullarından eylesin.