Ma'orij surasi — Oyat 38

Kalimalarning ma'nolari:

• Yatma'u: umid qiladi, orzu qiladi.
• Jannata na'im: doimiy ne'matlar jannati.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo musulmonlarga qarshi kurashayotgan, Payg'ambar alayhissalomning atrofiga yig'ilib, uning so'zlarini tinglab, hayratda qolgan o'sha kofirlarning ahvolini qoralaydi. Ulardan har biri o'zining kufri va gunohlariga qaramay, doimiy ne'matlar bilan to'la bo'lgan jannatga kiritilishini orzu qiladi. Ba'zi kofirlar esa: "Agar oxirat va jannat bo'ladigan bo'lsa, biz unga loyiqmiz, chunki Alloh bizga dunyoda boylik va farzandlar bergan" deb da'vo qilishgan. Lekin bu bema'ni orzu va xomxayoldir. Chunki jannatga faqat iymon keltirgan va solih amallar qilgan bandalar kiradi. Kofir bo'la turib, gunohda davom eta turib jannatga kirishni umid qilish — bu Allohning hikmatiga zid bo'lgan xomxayoldir. Alloh ularni xuddi boshqa insonlar kabi zaif bir suvdan (nutfadan) yaratganini eslatib, ularning bu bema'ni da'volarini rad etadi. Agar ular o'zlarining yaralishlarini o'ylab ko'rsalar, Allohning qudrati va hukmiga bo'ysunishlari kerak edi, lekin ular kufrda davom etmoqdalar.

Foydalar:

• Jannatga kirish faqat iymon va solih amallar bilan bo'ladi, nasab, boylik yoki mansab bilan emas.
• Inson o'zining yaralish tarixini o'ylab, Allohning buyuk qudratini tan olishi va Unga itoat qilishi lozim.
• Kofirlarning jannatga kirishga bo'lgan umidlari behuda ekanini bilish mo'minlarga o'z e'tiqodlarining qadrini anglash va shukr qilishni o'rgatadi.
• Alloh taolo bandalariga nisbatan o'ta rahmdil bo'lib, ularni to'g'ri yo'lga boshlash uchun ogohlantirishlar yuborganini ko'rsatadi.