سوره معارج — آیه 38

معانی کلمات:

• أَيَطْمَعُ: آیا امید و آرزو دارد؟
• امْرِئٍ: مرد و فرد.
• جَنَّةَ نَعِيمٍ: بهشتی که پر از نعمتهای جاودان و لذتهای پایدار است.

تفسیر آیه:

خداوند متعال پس از بیان حال کافران که با شتاب و ولع به سوی پیامبر (صلیاللهعلیهوآلهوسلم) میآمدند و گرد او حلقه میزدند و با تعجب و انکار به او مینگریستند، میفرماید: آیا هر یک از این کافران طمع و آرزویی دارد که او را در بهشت پرنعمت وارد کنند؟ این در حالی است که آنان به کفر و انکار خود ادامه میدهند و راه هدایت را نمیپذیرند. برخی از آنان حتی میگفتند: اگر آخرت و بهشتی در کار باشد، ما سزاوارترین مردم به آن هستیم؛ زیرا خداوند در دنیا به ما مال و فرزندان فراوان داده و این نشانه رضایت او از ماست. اما خداوند این پندار باطل را رد میکند و میفرماید: این آرزوی محال و خیالی است که هرگز تحقق نخواهد یافت؛ زیرا آنان را از آب ناچیز و ضعیفی آفریدیم و با این حال ایمان نیاوردند و راه کفر را پیش گرفتند. پس چگونه شایسته ورود به بهشت نعمتهای جاودان میشوند؟ بهشت پاداشی است برای بندگان مؤمن و شکرگزار، نه برای کسانی که نعمتهای دنیوی را مایه غرور و تکبر قرار داده و منکر پروردگار خویش شدهاند.

فواید و پیامهای آیه:

• آرزوی بدون عمل و ایمان، هرگز انسان را به سعادت و رستگاری نمیرساند؛ بهشت تنها پاداش کسانی است که با ایمان و عمل صالح به استقبال آن میروند.
• نعمتهای دنیوی هرگز نشانه محبت و رضایت خداوند نیست؛ چهبسا انسانهایی که در دنیا از نعمت فراوان برخوردارند اما در آخرت از بدترین عذابها بهرهمندند.
• انسان باید همواره مراقب باشد که غرور و تکبر ناشی از داشتههای دنیوی، او را از مسیر بندگی و شکرگزاری دور نکند و به آرزوهای واهی دل خوش نکند.
• این آیه به مؤمنان میآموزد که طمع به رحمت خداوند باید همراه با تقوا و اطاعت باشد و هرگز نباید به داشتههای خود مغرور شد و از یاد آخرت غافل ماند.