Аль-Мааридж сүресі — Аят 39

1. Сөздердің мағынасы:

• كَلَّا — жоқ, олай емес; теріске шығару және тыйым салу мәніндегі сөз.
• خَلَقْنَاهُم — оларды жараттық.
• مِمَّا يَعْلَمُونَ — олар білетін нәрседен; яғни оларға белгілі, төмен әрі әлсіз нәрседен.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аятта Алла Тағала қиямет күнін теріске шығарып, өздерін жоғары санаған кәпірлердің бос үміті мен менмендігіне қатаң жауап беріп, «жоқ, олай емес!» деп тыйым салады. Олар пайғамбарға қарай асығып, оған таңырқай қарап, оң жақтары мен сол жақтарынан топ-топ болып жиналып, әңгіме-дүкен құрып, әрқайсысы жәннатқа кіруді армандады. Алла Тағала олардың бұл арманын жоққа шығарып: «Олар өздері білетін нәрседен жаратылды» дейді. Яғни олар да басқа адамдар сияқты қор әрі әлсіз бір тамшы судан жаратылған. Олар өздеріне пайда да, зиян да әкеле алмайтын, әлсіз әрі дәрменсіз жаратылыс. Сонда олар несіне менменсіп, тәкаппарланып, жәннатқа кіруді армандайды? Олардың жаратылысының өзі олардың әлсіздігі мен қорлығын көрсетіп тұр. Олар иман келтірмей, күпірлікте қалғандықтан, жәннатқа кіруге лайықты емес. Олардың осы арманы — негізсіз, бос қиял ғана.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Адам баласы өзінің жаратылысын ойлап, әлсіз әрі қор бір тамшы судан жаралғанын білсе, менмендік пен тәкаппарлықтан арылады.
• Имансыз амал мен бос арман адамды жәннатқа жеткізбейді; құтылудың жалғыз жолы — шынайы иман мен игі амал.
• Құран адамды өз болмысын тануға шақырып, кішіпейілдікке, әділдікке және Алланың алдындағы жауапкершілікті сезінуге тәрбиелейді.
• Алла Тағала әркімнің жаратылысын да, жасырған ниетін де толық біледі; сондықтан әр адам өз өмірін иман мен ізгілікке арнауы керек.
• Бұл аят адамды дүниелік мақтан мен атақ-даңққа алданып қалмай, Алланың разылығын іздеуге, шынайы бақыт жәннатта екенін ұғынуға шақырады.