Nuh surasi — Oyat 16

Kalimalarning ma'nolari:

• فِيهِنَّ — ularning (osmonlarning) ichida, ya'ni quyi osmonda.
• نُورًا — yorug'lik, ziyo.
• سِرَاجًا — chiroq, mash'al, yorqin nur sochuvchi.

Tafsir:

Alloh taolo o'z qudrati va hikmati ila yetti osmonni yaratdi va ularni bir-biriga mos, mutanosib qilib tuzdi. So'ngra quyosh va oyni ularning ichida (ya'ni quyi osmonda) joylashtirdi. Oyning o'rnini — yorug'lik (nur) qilib qo'ydi, u kechalari yer ahli uchun yumshoq va osoyishta yorug'lik beradi. Quyoshni esa — mash'al (chiroq) qilib yaratdi, u o'zining kuchli va yorqin nurlari bilan kunduzi butun olamni yoritadi, insonlar uning yordamida ishlarini ko'radi, ekinlar uning nuri va issiqligi bilan o'sadi. Bu ikki yoritgichning har biri o'ziga xos vazifani bajaradi: quyosh — kunduzning yorug'lik manbai, oy — kechaning yorug'lik manbai. Bu go'zal tizim Allohning buyuk qudratini va bandalariga bo'lgan rahmatini ko'rsatadi. Ular yaratilganidan beri o'z vazifalarini mukammal ado etib kelmoqda, hech qanday buzilish va o'zgarishsiz.

Foydalar:

• Ushbu oyat insonni Allohning buyuk qudrati ustida chuqur o'ylashga chorlaydi. Osmonu zaminning bunday mukammal tartibi, quyosh va oyning aniq tizim asosida harakatlanishi — bularning barchasi Yaratuvchining borligi va birligiga yaqqol dalildir.
• Inson o'z hayotida quyosh va oyning ne'matlarini ko'rib, shukr qilishni o'rganadi. Chunki bu yoritgichlar bo'lmaganda, yer yuzida hayot davom etmas edi.
• Bu oyat insonni tabiatdagi har bir narsaning o'z o'rni va vazifasi borligini, hammasi Allohning hikmati bilan yaratilganini anglab yetishga undaydi. Bu esa inson qalbida Yaratuvchiga bo'lgan muhabbat va ehtiromni kuchaytiradi.
• Alloh taolo o'z bandalariga bunday ulkan ne'matlarni in'om etgan ekan, ularning zimmasida ham Unga iymon keltirish, Unga ibodat qilish va Uning buyruqlariga bo'ysunish kabi mas'uliyat borligini eslatadi.