سوره جن — آیه 26

معانی کلمات:

• عالِمُ الْغَيْبِ: دانای به نهان و پنهانها، آنچه از دیدگان پنهان است.
• فَلا يُظْهِرُ: پس آشکار نمیکند و اطلاع نمیدهد.
• عَلَى غَيْبِهِ: بر غیب و نهانِ خودش (آنچه مخصوص به علم اوست).
• أَحَدًا: هیچکس را.

تفسیر آیه:

خداوند سبحان، دانای مطلق به تمام نهانها و غیبهاست؛ هیچ چیز از علم او پنهان نیست، چه در آسمانها و چه در زمین، چه در گذشته و چه در آینده. او ذاتاً و بهطور کامل بر همه چیز آگاه است و هیچکس از آفریدگانش را بر غیب خودش آگاه نمیکند؛ یعنی آن بخش از غیب که مخصوص به ذات اوست و هیچکس را یارای دستیابی به آن نیست، مانند علم به زمان قیامت، جزئیات سرنوشت نهایی و اسرار پنهان آفرینش. اما خداوند از روی لطف و حکمت، برخی از پیامبران برگزیدهاش را بر بخشی از غیب آگاه میکند و آنچه را برای هدایت بندگان لازم است، از طریق وحی به آنها میآموزد. این اطلاع، به اذن و خواست خود اوست و نه به دلیل اینکه کسی بتواند به ذات غیب الهی دست یابد. او همچنین فرشتگانی را برای محافظت از پیامبران در برابر وسوسههای شیاطین و جن میگمارد تا وحی الهی بهدرستی و بدون تحریف به مردم برسد. بنابراین، علم غیب بهطور کامل و مطلق، تنها ویژه خداوند است و هر کس به هر اندازه از آن آگاه شود، به اذن و اراده اوست.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه به ما میآموزد که تنها خداوند دانای مطلق به غیب است و هیچکس، حتی پیامبران، به ذات غیب الهی دسترسی ندارند؛ مگر آنچه را خداوند خود بخواهد و برای هدایت بشر لازم بداند.
• ایمان به علم غیب خداوند، آرامشبخش دلهای مؤمنان است؛ زیرا میدانند که خداوند از همه پنهانها و آشکارها آگاه است و هیچ کاری از او پوشیده نمیماند.
• این آیه ما را از مراجعه به کاهنان، پیشگویان و مدعیان دروغین علم غیب برحذر میدارد و نشان میدهد که ادعای آگاهی از غیب، جز از طریق وحی الهی، باطل و گمراهکننده است.
• دانستن اینکه خداوند بر همه چیز احاطه دارد، ما را به تقوا و مراقبت در اعمال دعوت میکند؛ چرا که هیچ عمل کوچک یا بزرگی از دید او پنهان نیست و او به همه چیز آگاه است.