Muddassir surasi — Oyat 14

Kalimalarning ma'nolari:

• مَهَّدْتُ – (unga) yaxshi sharoit yaratdim, qulayliklar berdim, yo‘l ochib berdim.
• تَمْهِيدًا – to‘liq va mukammal tarzda, har tomonlama qulaylik va farovonlikni ta’minlash.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo o‘zining dushmani bo‘lgan, haqni inkor etuvchi kimsaga (valid ibn mug‘iyraga) bergan ne’matlarini eslatmoqda. Alloh unga dunyoda keng rizq, boylik, uzoq umr va doimiy yonida bo‘ladigan farzandlarni ato etdi. Shuningdek, unga hayotning barcha yo‘llarini ochib qo‘ydi, tirikchilik vositalarini osonlashtirdi va uni har tomonlama qulayliklar ichida yashashini ta’minladi. Ya’ni, Alloh unga mol-mulk, farzandlar va boshqa dunyoviy ne’matlarni to‘liq va mukammal darajada berdi. Ammo bu ne’matlar uning kufrini, takabburligini va haqni rad etishini to‘xtata olmadi. U shunchalik ne’matlarga erishganiga qaramay, Qur’onga va Allohning hujjatlariga qarshi chiqdi, ularni yolg‘on deb bildi. Bu hol uning oxiratda azobga giriftor bo‘lishiga sabab bo‘ldi.

Foydalar:

1. Alloh taolo dunyoda kofirlarga ham keng rizq va ne’matlar berishi mumkin, ammo bu ularning Alloh nazdida qadrli ekanini bildirmaydi. Aksincha, bu ular uchun sinov va imtihondir.
2. Inson qanchalik boy va qudratli bo‘lmasin, Allohning hukmiga qarshi chiqa olmaydi. Dunyoviy ne’matlar kishini azobdan qutqara olmaydi.
3. Ne’matlar shukr qilinsa, ziyoda bo‘ladi; ammo kufr va inkor qilinsa, azob va halokatga sabab bo‘ladi.
4. Bu oyat musulmonlarga saboq beradiki, ular berilgan ne’matlar uchun shukr qilishlari va Allohga itoatda bo‘lishlari kerak, zero ne’matlarning haqiqiy qadri ularni to‘g‘ri ishlatishdadir.
5. Haqni inkor etuvchi va Allohning hujjatlariga qarshi chiqan har bir kishi, xoh u kuchli va boy bo‘lsin, oxiratda qattiq azobga duchor bo‘ladi. Bu – adolatli jazodir.