Muddassir surasi — Oyat 13

Kalimalarning ma’nolari:

• Shuhūdan – hozir bo‘lganlar, hazir-u nozirlar, g‘oyib bo‘lmaydiganlar.

Tafsir:

Bu oyatda Alloh taolo o‘z payg‘ambariga tasalli berib, shunday deydi: “Ey Rasulim, Men o‘sha odamni yolg‘iz holda, na moli va na farzandi bo‘lmagan holatda yaratganman. So‘ngra unga keng va mo‘l-ko‘l mol-mulk berdim. Shuningdek, unga doim yonida bo‘ladigan, Makkada hozir-u nozir yashaydigan, undan uzoqlashmaydigan o‘g‘il bolalar ato etdim. Uning oldida tirikchilik yo‘llarini oson qilib qo‘ydim. Shunga qaramay, u kofir bo‘lib, Men bergan ne’matlarni inkor etdi va yana ziyoda qilishimni umid qildi. Holbuki, bu uning haqqi emas. Bu, o‘zining jinoyati va kufri tufayli, azob-uqubatga duchor bo‘ladi. U Qur’onga va Allohning hujjatlariga qarshi chiqib, ularni yolg‘onga chiqargan edi. Bas, Men uni hech qanday yengillik bo‘lmagan og‘ir azobga giriftor qilaman. Bu oyatda asosan valid ibn mug‘iyra nazarda tutilgan bo‘lib, u haqni dushmanlik bilan qarshi olgan va Alloh va Uning rasuliga qarshi urush e’lon qilgan edi. Har bir haqni inkor etuvchi va unga qarshi chiqadigan kishining jazosi ham shudir.

Foydalar:

• Inson o‘ziga berilgan mol-mulk va farzandlar bilan maqtanmasligi, balki bu ne’matlar sinov ekanini bilishi kerak. Chunki Alloh bergan narsani yana qaytarib olishga qodirdir.
• Kofir va haqni inkor etuvchi kishining moli va farzandlari unga hech qanday foyda bermaydi, aksincha, uning azobini ziyoda qiladi.
• Alloh taolo o‘z payg‘ambariga tasalli berib, dushmanlarning kuch-qudratiga qaramay, ularning oxir-oqibat halokatga uchrashini bildiradi. Bu mo‘minlarga sabr qilish va Allohga tavakkal qilishni o‘rgatadi.
• Bu oyatda kofirlarga berilgan ne’matlar ularni yo‘ldan ozdirish uchun emas, balki ularning ixtiyorini sinash uchun ekani, lekin ular bu ne’matlarni suiiste’mol qilib, azobga loyiq bo‘lishlari ko‘rsatilgan.