Аль-Муддассир сүресі — Аят 53

1. Сөздердің мағынасы:

• كَلَّا (Кәллә): "Жоқ, олай емес!" — бұл қатаң тыйым салу мен ескертуді білдіретін сөз.
• بَل (Бәл): "Керісінше", "бірақ" — алдыңғы ойды жоққа шығарып, жаңа мағынаға көшуді білдіреді.
• لَا يَخَافُونَ (лә йахафунә): "Олар қорықпайды" — болашақтағы жазадан қорқу сезімінің жоқтығын білдіреді.
• الْآخِرَةَ (әл-ахира): "Ақырет" — өлгеннен кейінгі өмір, қиямет күні мен жаза-сый.

1. Аяттың тәпсірі:

Алдыңғы аяттарда Мекке мүшріктері Пайғамбарға (с.а.с.) түскендей, өздеріне де аспаннан ашық жазылған кітап түсуін талап еткен болатын. Бұл аят сол талаптарын қатаң түрде жоққа шығарады: "Жоқ, олай емес!" — деп, олардың бұл ұсынысы негізсіз екені айтылады.

Содан кейін аят олардың бұл талабының шынайы себебін ашады: олар ақыреттен қорықпайды, оған сенбейді. Егер олар шынымен тозақ отынан қорқып, қиямет күніне сенетін болса, онда Пайғамбарға түскен аят-дәлелдер жеткілікті болар еді де, олар қосымша кереметтер талап етпес еді. Яғни олардың күпірлікте қасарысуының түпкі себебі — ақыретке деген сенімсіздік. Олар жаза мен сыйдың бар екеніне сенбегендіктен, өздерін еркін ұстап, шындықты мойындаудан бас тартып отыр.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Ақыретке сенім — жүректі тәрбиелейді. Ақыретте есеп беретінімізді білген адам жамандықтан қорқып, жақсылыққа ұмтылады. Ақыреттен қорықпау — адамды адасушылыққа жетелейтін басты себеп.
• Дәлел жеткілікті болса, талап қоюдың қажеті жоқ. Құранның аяттары мен Пайғамбардың (с.а.с.) кереметтері шындықты мойындауға жеткілікті дәлел. Сенімсіз жүрек қанша дәлел көрсе де, тағы да сылтау іздейді.
• Ислам — ой мен жүректің үйлесімі. Ислам тек сыртқы дәлелдерге емес, сонымен қатар жүректің шынайы сеніміне, ақыретке деген терең сенімге негізделеді.
• Құран — жүрекке әсер ететін кітап. Ол адамды ойландырып, ақырет туралы еске салып, жақсылыққа бастайды. Құранды оқып, ой жүгірткен адам оның шындық екенін жүрегімен сезінеді.
• Ақыретті ұмытпау — бақыттың кілті. Ақыретті еске алып, оған дайындық жасаған адам дүниеде де, ақыретте де жеңіске жетеді. Бұл — Исламның адамды құтқаратын дана жолы.