Сураи Аль-Муддассир — Оят 53

1. Маънои калимаҳои ояте, ки ба шарҳ ниёз доранд:

— «كَلَّا» (калла): калимаи рад ва боздошт аст, яъне «не, чунин нест» ё «ҳаргиз нахоҳад буд».

— «بَل» (бал): ҳарфи идроб аст, ки аз ҳукми пешин мегардонад ва сабаби аслӣро баён мекунад.

— «لَا يَخَافُونَ» (ло яхоФуна): наметарсанд, хавф надоранд.

— «الْآخِرَةَ» (ал-охира): ҷаҳони охират, рӯзи қиёмат ва ҳисобу ҷазо.

1. Тафсири оят:

Аллоҳи таъоло дар ин оят хабар медиҳад, ки гуфтаҳои он кофирон ва пешниҳоди онҳо — яъне талаби он ки ба ҳар яке аз онҳо китобе аз осмон нозил шавад, чунон ки бар Муҳаммад (с) нозил шуд — ҳеҷ асосе надорад. Ин на далели ҳақ будани онҳост, балки танҳо баҳонаву саркашӣ аст. Пас Аллоҳ мефармояд: «Не, чунин нест!» ва сипас сабаби аслии ин рафторро баён мекунад: «Балки онҳо аз охират наметарсанд».

Яъне, агар онҳо воқеан ба рӯзи қиёмат, ба ҳисобу китоб ва ба азобу мукофоти Худо бовар медоштанд ва аз оташи дӯзах метарсиданд, ҳаргиз чунин пешниҳодҳои беасос намекарданд ва дар куфру саркашии худ идома намедоданд. Ҳақиқати ҳол ин аст, ки онҳо ба охират имон надоранд ва аз ҷазои он наметарсанд, бинобар ин дар гумроҳии худ қатъ шуда мондаанд. Ҳамаи ин далелҳо ва нишонаҳое, ки барои онҳо омада буд, кифоя мекард, ки ба ҳақ рӯй оваранд, аммо онҳо аз сабаби надоштани хавфи охират ин корро накарданд.

1. Фоидаҳое, ки аз ин оят ба даст меояд ва одамонро ба Ислом ва Қуръон меҳрубон мекунад:

— Ин оят нишон медиҳад, ки Қуръон ҳақиқатро бисёр равшан ва самимӣ баён мекунад: сабаби асосии саркашӣ ва гумроҳии одамон на камбуди далел аст, балки надоштани хавфи охират ва бовар надоштан ба ҷазои Худост.

— Вақте инсон ба рӯзи қиёмат ва ба ҳисобу китоби Худо бовар кунад ва аз ҷазои Ӯ битарсад, дилаш нарм мешавад ва ба сӯи ҳақ мегарояд; ин боиси ислоҳи ахлоқ ва покии дил мегардад.

— Қуръон одамонро ба андеша водор мекунад, ки пеш аз ҳама ба дохили худ назар кунанд ва сабаби саркашии худро биҷӯянд, на он ки баҳонаҳои беасос оранд.

— Ин оят умед мебахшад, ки ҳар кас ба охират бовар кунад ва аз Худо битарсад, метавонад роҳи ҳидоятро пайдо кунад ва аз гумроҳӣ наҷот ёбад.

— Қуръон китоби раҳмат ва ҳидоят аст; он на танҳо ахбор медиҳад, балки сабабҳои аслӣ ва роҳҳои ислоҳро низ нишон медиҳад, то инсон дар дунё ва охират хушбахт шавад.