Аль-Муддассир сүрөсү — Аят 53

1. Сөздөрдүн мааниси:

• كَلَّا (Калла): «Жок, андай эмес!» — тыюу жана четке кагуу маанисиндеги сөз.
• بَلْ (Бал): «Тескерисинче, такыр башкача» — мурунку айтылганды түзөтүү үчүн келген сөз.
• لَا يَخَافُونَ (лā яхāфуна): «Коркушпайт» — жүрөктөрүндө коркуу сезими жок дегенди билдирет.
• الْآخِرَةَ (аль-Āхира): «Акырет» — өлгөндөн кийинки түбөлүк жашоо, кыямат күнү жана анын эсеби.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Мына ушул каапырлар пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) түшкөндөй, асмандан ачык жазылган китеп түшүрүлүшүн талап кылып, ошону менен гана ыйман келтирерин айтышкан. Аллах Таала алардын бул талабын четке кагып: «Жок, андай эмес!» — деп жооп берет. Алардын бул сунушу акыйкатты издөөдөн эмес, текебердиктен жана өжөрлүктөн улам айтылган.

Андан соң алардын бул жүрүм-турумунун чыныгы себеби ачыкталат: алар акыреттен коркушпайт. Эгер алар акыреттеги эсеп-кысапты, тозок азабын чындап эле жүрөктөрү менен сезишкенде, мындай талаптарды коймок эмес. Анткени аларга пайгамбардын чындыгын далилдеген ачык-айкын белгилер, моожизалар келип түшкөн болчу. Бирок акыретке болгон ыймансыздык жана андан коркпоо алардын жүрөктөрүн катырып, каапырлыктарында калууларына себеп болду. Демек, алардын адашуусунун түпкү себеби — акырет жашоосун жана андагы жоопкерчиликти жокко чыгарышы.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Акыретке болгон ыйман — жүрөктүн тиричилиги: Акыреттеги эсеп-кысапты эстен чыгарбаган адам күнөөгө батуудан сактанат, жакшылыкка умтулат. Акыретти унутуу болсо жүрөктүн катышына жана адашууга алып келет.
• Далилдерди талап кылуу — ар дайым чын ыйманга алып келбейт: Кээ бир адамдар кереметтүү белгилерди талап кылып, ошолор көрсөтүлсө гана ыйман келтирерин айтышат. Бирок бул алардын жүрөгүндөгү текебердиктин жана акыреттен коркпоонун белгиси. Чын ыймандуу адам Аллахтын берген белгилери жетиштүү деп түшүнөт.
• Куран — эң улуу керемет: Пайгамбарыбызга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) түшкөн Куран — адамзаттын алдындагы эң чоң жана түбөлүк моожиза. Аны окуп, түшүнүп, ага ылайык жашоо — акыреттен коркуунун жана бактылуу болуунун жолу.
• Акыреттен коркуу — ыймандын негизи: Акырет күнүнө жана андагы жоопкерчиликке ишенүү — ыймандын алты шартынын бири. Бул ишеним адамды дүйнөдө туура жолго багыттап, акыретте түбөлүк бакытка жеткирет. Ошондуктан ар бирибиз акыретти эстен чыгарбай, ага даярдык көрүүгө умтулушубуз керек.