Sure İnsân — Ayet 1

Kelime Anlamları:

• هل: Burada "gerçekten, andolsun ki" anlamında tasdik ve takrir içindir.
• insan: Burada Hz. Âdem (a.s.) kastedilmiştir.
• hîn: Uzun bir süre, zaman dilimi.
• dehr: Zaman, çağ, devir.
• şey'en mezkûr: Anılan, zikredilen, bilinen bir şey.

Tefsir:

Ey insan! Hiç düşündün mü ki, senin bu dünyadaki varlığından çok önce, sen yoktun. Senin üzerinden öyle uzun bir zaman geçti ki, o dönemde sen anılan, bilinen, adı sanı duyulan bir varlık bile değildin. Sen yoktun, hiçbir izin, hiçbir eserin yoktu. Ne bir adın vardı, ne bir nişanın. Toprağın altında, kudretin gizliliğinde, yokluğun karanlığında idin.

Bu ayet, insanın yaratılış öncesindeki hiçlik halini hatırlatarak, onun varlığının kendi gücüyle olmadığını, tamamen Allah'ın yaratma kudretiyle var olduğunu vurgular. Bir zamanlar hiçbir şey değilken, şimdi düşünen, konuşan, gezen, gören, işiten bir varlık haline geldin. Bu dönüşüm, ancak her şeye gücü yeten, dilediğini yoktan var eden Yüce Allah'ın eseridir.

Ey insan! Bu gerçeği düşün de sakın böbürlenme, sakın kibre kapılma. Senin aslın hiçlikti, yokluktun. Bugün sahip olduğun her şey, Allah'ın sana bir lütfu ve ikramıdır. O seni yoktan var etti, sana şekil verdi, sana akıl ve idrak verdi. Seni diğer varlıklardan üstün kıldı ve yeryüzünde halife kıldı. Bütün bunlar, O'nun sonsuz rahmetinin ve kudretinin eseridir.

Öyleyse bu büyük nimete şükret, yaratılış gayeni unutma. Seni yoktan var eden Rabbini tanı, O'na kulluk et. Çünkü senin varlığın bir tesadüf değil, bir hikmet eseridir. Senin yaratılışın, kulluk için, iman için, güzel ameller için, dünyayı imar etmek için, adaleti ayakta tutmak için, rahmeti yaymak içindir. Bu dünya bir imtihan yeridir ve sen bu imtihanda en güzel şekilde kulluk görevini yerine getirmekle yükümlüsün.

Unutma ki, seni yoktan var eden Allah, sana verdiği bu hayatı da geri alacaktır. Ölüm bir son değil, yeni bir başlangıçtır. Asıl hayat, ahiret hayatıdır. Orada, bu dünyada yaptıklarının karşılığını göreceksin. Öyleyse bu fırsatı iyi değerlendir, ömrünü boşa harcama, Allah'ın rızasını kazanmak için çalış. Çünkü senin yaratılış gayen, O'nu tanımak ve O'na kulluk etmektir.