Mursalot surasi — Oyat 38

Kalimalarning ma'nolari:

• Yavmul-fasl: (O‘rtada) ajratish kuni, ya’ni yaxshi va yomon, haq va botil ajratiladigan kun.
• Jama’nākum: Sizlarni yig‘dik, jamladik.
• Avvalin: Avvalgi (o‘tgan) ummatlar, ilgari o‘tgan kofirlar.

Tafsir:

Bu kun — Alloh taolo barcha maxluqotlar o‘rtasida hukm chiqaradigan, haqni botildan, mo‘minni kofirdan, solihni fojirdan ajratadigan kunidir. Qiyomat kuni har bir inson o‘zi qilgan amallariga yarasha jazolanadi yoki mukofotlanadi. Alloh taolo ushbu oyatda, ayniqsa, Muhammad alayhissalomning ummatidagi kofirlarga murojaat qilib: “Biz sizlarni ham, sizlardan oldin o‘tgan va haqni inkor etgan avvalgi ummatlarni ham bir joyga jamladik”, deya xabar bermoqda. Barcha — avvalgilaru keyingilar, yosh-yu qari, boyu kambag‘al — bir tekislikda, yalangoyoq va yalang bosh holda to‘planadilar. Ular bir-biridan ajratilmaydi, balki barchasi bir joyda jam bo‘lib, hisob-kitob va jazoga tortiladi. Bu kunda hech kimdan biror narsa yashirin qolmaydi. Agar ularning biron hiyalasi, najot yo‘li bo‘lsa, o‘shani qo‘llasinlar, ammo bunday imkoniyat yo‘qdir.

Foydalar:

• Qiyomat kuni haq va botil o‘rtasida to‘liq ajratish bo‘lishiga ishonch hosil qilamiz. Bu kun — adolat to‘liq amalga oshadigan kundir.
• Barcha insonlar, avvalgilaru keyingilar, bir joyda to‘planib, hisob berishlari — Allohning qudrati va hukmining ulug‘ligini ko‘rsatadi. Bu esa mo‘minlarda Rabbimizga bo‘lgan qo‘rquv va umidni kuchaytiradi.
• Ushbu oyat kofirlar uchun ogohlantirish, mo‘minlar uchun esa tasalli va sabr manbaidir. Chunki zulm va haqsizlik bu dunyoda qolmaydi, oxiratda albatta javob beriladi.
• Insonni bu dunyoda qilgan har bir amali, hatto eng kichigi ham, o‘sha ulug‘ kunda hisobga olinishini anglab, to‘g‘ri yo‘lda yurishga undaydi.