سوره انفال — آیه 56

معانی کلمات:

• عاهَدتَّ: پیمان بستی، قرارداد دادی.
• یَنقُضون: میشکنند، نقض میکنند.
• عَهْدَهُمْ: پیمانشان، قراردادشان.
• لا یَتَّقون: پروا نمیکنند، از خدا نمیترسند.

تفسیر آیه:

این آیه شریفه به گروهی از اهل کتاب، بهویژه بنیقریظه (از یهودیان مدینه) اشاره دارد که با پیامبر اکرم (صلیاللهعلیهوسلم) پیمان بستند که نه با آن حضرت بجنگند و نه به دشمنان ایشان کمک کنند. اما اینان در هر بار که پیمانی میبستند، آن را میشکستند و به عهد خود وفا نمیکردند. برای نمونه، در جنگ احزاب، با مشرکان همدست شدند و علیه مسلمانان به آنان کمک کردند. این رفتار نشان میدهد که آنان هیچ تقوایی نداشتند و از خداوند نمیترسیدند؛ زیرا اگر از خدا پروا داشتند، هرگز پیمانشکنی نمیکردند و به عهد خود پایبند میماندند. این آیه، خیانتکاری و بیاعتباری این گروه را آشکار میسازد و هشدار میدهد که نمیتوان به چنین افرادی اعتماد کرد.

فواید و پیامهای آیه:

• وفای به عهد و پیمان، از صفات برجسته مؤمنان است و خداوند کسانی را که پیمانشکنی میکنند، نکوهش کرده است.
• انسان باایمان باید در برابر خدا و خلق خدا، پایبند به تعهدات خود باشد و از شکستن عهد بپرهیزد.
• این آیه به ما میآموزد که در روابط اجتماعی و بینالمللی، باید هوشیار باشیم و به کسانی که سابقه پیمانشکنی دارند، اعتماد کامل نکنیم.
• تقوا و ترس از خدا، ضامن وفاداری به عهدهاست؛ هر که از خدا بترسد، به عهد خود وفا میکند.