Abəsə surəsi — Ayə 30

Sözlərin izahı:

• حَدَائِقَ (həda-iq): bağlar, bağçalar. "Hədiqə" sözünün cəmidir; ağaclarla əhatə olunmuş, ətrafı hasarlanmış bağlara deyilir.
• غُلْبًا (ğulbən): qalın, yoğun, sıx və möhkəm. "Ağləb" sözünün cəmidir; burada ağacları qalın, budaqları sıx və güclü olan bağlar nəzərdə tutulur.

Ayənin təfsiri:

Uca Allah bu ayədə insana olan sonsuz nemətlərindən birini daha xatırladır: O, yer üzündən qalın və sıx ağaclı, bol kölgəli, gözəl və bərəkətli bağlar yetişdirir. Bu bağlar elə sıx və möhkəmdir ki, ağacları bir-birinə qarışır, budaqları göyə uzanır, meyvələri isə insanın ruzisini təşkil edir.

Bu ayə, əslində, insanı düşünməyə çağıran bir sualın davamıdır: "Bəs insan öz yeməyinə baxmazmı?" Allah sanki bizə deyir: Bax və gör — suyu göydən endirən, yeri yaran, oradan müxtəlif bitkilər, taxıl, üzüm, zeytun, xurma və bu kimi sıx, qalın bağlar çıxaran kimdir? Bütün bunlar təsadüfən deyil, Uca Allahın qüdrəti və lütfü ilə baş verir.

Bu bağlar təkcə qida deyil, həm də gözəllik, kölgə, sərinlik və rahatlıq mənbəyidir. Onların qalın və sıx olması insana daha çox fayda verir: bol meyvə, uzunömürlü ağaclar, davamlı kölgə. Bu isə Allahın insana olan sonsuz mərhəmətinin və səxavətinin nişanəsidir.

Ey insan! Sən bu bağlara baxanda kimin onları belə gözəl, bol və bərəkətli yaratdığını düşün. Onları sənə əmanət verən Rəbbinə şükür et. Çünki şükür neməti artırar, küfr isə onu əlindən alar. Allahın verdiyi bu nemətlər Onun varlığına və birliyinə ən gözəl dəlillərdəndir. Gəl, bu dəlilləri oxu, Rəbbini tanı və Ona yönəl.