İnşiqaq surəsi — Ayə 14

1) Bəzi sözlərin izahı:

• ظَنَّ (zənnə): Burada "zənn etdi, güman etdi, belə hesab etdi" mənasındadır. Yəni qəti şəkildə inandı ki, heç vaxt geri qaytarılmayacaq.
• يَحُورَ (yəhurə): "Qayıdır, geri dönür" deməkdir. Burada Allaha qayıtmaq, yenidən dirilib hesaba çəkilmək mənasını daşıyır.

2) Ayənin təfsiri:

Bu ayə, dünyada ikən Allaha qovuşacağını, yenidən diriləcəyini və əməllərinin hesabını verəcəyini inkar edən kimsələrin daxili dünyasından xəbər verir. Belə bir insan elə zənn edirdi ki, ölümlə hər şey bitir, bir daha həyata qaytarılmayacaq, Rəbbinin hüzuruna çıxarılıb sorğu-sual olunmayacaq. Bu yanlış fikir ona dünyada arxayınlıq, qürur və laqeydlik bəxş etmişdi; o, əməllərinin nəticələrini heç düşünmürdü.

Lakin həqiqət onun zənn etdiyi kimi deyil. Allah onu ilk dəfə yaratdığı kimi yenidən dirildəcək, hüzuruna qaytaracaq və bütün etdiklərinin hesabını soruşacaq. Rəbbi onun bütün hallarını, gizli-aşkar nə varsa hamısını görür və bilir. Yaratdığı gündən yenidən dirildəcəyi günə qədər hər şey Onun elmindədir.

Bu ayə bizə xatırladır ki, insan heç vaxt "bir daha qayıtmayacağam" deyə düşünməməlidir. Ölüm son deyil, əsl həyat qiyamətdən sonradır. Kim bu həqiqəti qəbul edib Allaha yönəlsə, əməllərini düzəldib saleh işlər görsə, onun üçün əbədi səadət qapıları açılar. Kim də qafil və qürurlu şəkildə bu həqiqəti inkar edərsə, peşmançılıq onu haqlayar. Elə isə gəlin bu dünyanın keçiciliyini dərk edək, qəlbimizi Allaha bağlayaq və hər an Onun hüzuruna qayıdacağımızı unutmayaq. Bu, həm qorxu, həm də ümid verən bir həqiqətdir — qorxu, çünki hesab var; ümid, çünki tövbə və iman qapısı hələ də açıqdır.