Аль-Иншикак сүрөсү — Аят 19

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• لَتَرْكَبُنَّ (латаркабунна): Силер сөзсүз минип өтөсүңөр, башыңардан өткөрөсүңөр.
• طَبَقًا (табакан): Катмар, баскыч, абал, даража.
• عَن طَبَقٍ (ан табакин): Бир баскычтан экинчи баскычка, бир абалдан экинчи абалга өтүп.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта адам баласынын жашоосунда ар кандай баскычтардан, ар кандай абалдардан өтүп турарын билдирүүдө. Адам баласы бир гана абалда калбайт, тескерисинче, дайыма өзгөрүп, бир абалдан экинчи абалга өтүп турат. Алгач урук тамчысы болуп, анан уюган кан, анан эттин бүртүгү, анан жан киргизилет, анан төрөлөт, анан жашайт, анан өлөт, анан кайра тирилет, анан эсеп-кысапка тартылат. Бул — адам баласынын башынан өткөрө турган сөзсүз баскычтар. Ошондой эле бул аятта кыйынчылыктар, сыноолор, оор күндөр да биринин артынан бири келерин эскертүү бар. Адам баласы жашоосунда кубаныч менен кайгыны, байлык менен жакырчылыкты, ден соолук менен ооруну, жаштык менен карылыкты кезек-кезек башынан өткөрөт. Мунун баары Аллахтын эрки менен болот жана ар бир баскычтын өзүнүн сыноосу, өзүнүн хикматы бар.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Бул аят адамга жашоонун убактылуу экенин, ар бир абалдын өзгөрүп турарын эскертет. Бүгүн бай болсоң, эртең жакыр болушуң мүмкүн; бүгүн ден соолукта болсоң, эртең ооруп калышың мүмкүн. Ошондуктан адам баласы ар кандай абалга даяр болушу керек.
• Бул аят адамды өлүмдөн кийинки тирилүүгө, эсеп-кысапка ишенүүгө чакырат. Анткени адам баласынын башынан өткөргөн баскычтарынын акыркысы — өлүм эмес, кайра тирилүү жана эсеп берүү. Бул — адамды жакшылык кылууга, сабырдуу болууга үндөйт.
• Бул аят адамга жашоодогу кыйынчылыктарга сабыр кылууну үйрөтөт. Кыйынчылык түбөлүккө созулбайт, ал да бир баскыч, ал да өтүп кетет. Ошондой эле кубаныч да түбөлүккө калбайт. Демек, адам баласы ар кандай абалда Аллахка шүгүр кылып, Ага таянышы керек.
• Бул аят адамдын алсыздыгын, Аллахтын кудуреттүүлүгүн көрсөтөт. Адам өзүнүн жашоосун өзү башкара албайт, ар бир баскычты Аллах белгилеген. Бул — адамды Аллахка моюн сунууга, Ага ибадат кылууга, Ага жакын болууга чакырган чоң чакырык.