Аль-Иншикак сүресі — Аят 19

1. Сөздердің мағынасы:

• لَتَرْكَبُنَّ — сөзбе-сөз "мінeceңдер" дегенді білдіреді, яғни бір күйден екінші күйге өтіп, бастан кешіресіңдер.
• طَبَقًا — "қабат", "кезең", "күй", "хал" деген мағынада.
• عَن طَبَقٍ — "бірінен кейін бірі", "қабат-қабат", "кезең-кезең" дегенді білдіреді.

1. Аяттың тәпсірі:

Алла Тағала бұл аяттың алдындағы аяттарда күннің батқан кездегі қызыл шапағымен, түнмен және онда жиналған жан-жануарлармен, толық аймен ант етіп, содан кейін адамдарға қаратып: "Сендер міндетті түрде бір күйден екінші күйге, бір кезеңнен келесі кезеңге өтесіңдер" — деп хабарлайды.

Бұл дегеніміз — адам баласының өміріндегі түрлі кезеңдер: алдымен ұрық (нұтфа), содан соң ұйыған қан (алақа), одан кейін ет кесегі (мудға), кейін оған жан үрленуі, сосын өмір сүруі, одан кейін өлім, ақырында қайта тірілу және есеп беру. Әрбір адам осы кезеңдердің бәрінен өтеді, одан құтылу мүмкін емес.

Сондай-ақ бұл аятта адам басынан өтетін түрлі қиындықтар мен сынақтар — өлім, қабір, қиямет күніндегі есеп — "қабат-қабат" күйлер ретінде сипатталады. Адам қандай жағдайда болса да, Алланың белгілеген тағдырынан өтеді.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Бұл аят адамға өмірдің өтпелі екенін, әр кезеңнің Алланың құдіретімен белгіленгенін ұғындырады. Бұл — адамды Аллаға бойсұнуға, сабыр етуге және әр кезеңде Алланы еске алуға шақырады.
• Адам өмірінің әр кезеңі — Алланың шексіз даналығы мен құдіретінің көрінісі. Осыны ойлаған адам жаратушысына деген сенімін арттырады.
• Өлім мен қайта тірілудің сөзсіз болатынын білген адам дүниеге тым байланбай, ақырет үшін жақсы амалдар жасауға ұмтылады.
• Бұл аят адамды өмірдің қиындықтарына төзе білуге, әр сынақтың артында Алланың хикметі бар екенін түсінуге үйретеді.
• Ислам діні адамға өмірдің барлық кезеңдерін түсіндіріп, оны ақыретке дайындалуға бағыттайды. Бұл — адамды қорқыту емес, керісінше, оны саналы өмір сүруге, жақсылыққа ұмтылуға шақыру.