Аль-Иншикак сүрәсе — Аять 4

1. Сүзләрнең мәгънәләре:

• Әлкъәт — ташлады, чыгарды, бәреп чыгарды.
• Мә фиһә — эчендәге нәрсәләрне (каберләрдәге үлгәннәрне, хәзинәләрне).
• Тәхәлләт — бушанды, алардан азат булды, аларны тотып калмады.

2. Аятьнең аңлатмасы:

Кыямәт көне җиткәч, Җир үз эчендәге барлык нәрсәләрне — күмелгән үлекләрне, хәзинәләрне, байлыкларны — өстенә бәреп чыгарыр. Җир үз карышында сакланган һәр нәрсәне тышка ташлар, ә аннары ул нәрсәләрдән тулысынча бушан-аерылыр. Җир эчендәге бернәрсәне дә үзендә калдырмас, бөтен серләрен ачып салыр. Бу — Җирнең Раббысына буйсынуы һәм Аның әмеренә иярүе сәбәпле булыр. Җиргә бу эшне башкару — тулысынча хаклык, чөнки ул Аның кодрәте алдында түбәнчелек белән баш иючедер.

3. Аятьтән алынган гыйбрәтләр:

• Кыямәт көне чынбарлыгы — Җир үз эчендәгеләрне чыгарып ташлагач, һәркем үз эшләре белән хисапка тартылыр.
• Җирдәге байлыклар, хәзинәләр һәм мәетләр — барысы да фәни, алар мәңге калмый. Кеше дөнья малына гына ышанып калмасын, ә ахирәтен дә уйласын.
• Җир кебек үк, кеше дә Раббысына буйсынырга тиеш. Җир үзенең бурычын үтәсә, кешегә дә Аллаһның әмерләрен үтәү — хак бурыч.
• Үлем хәкыйкате — һәркем кабергә керер, ә кыямәт көнне терелтеп чыгарылыр. Шуңа күрә һәркем үз гамәлләренә җавап бирергә әзерләнергә тиеш.