سوره انشقاق — آیه 4

معانی کلمات:

• أَلْقَتْ: بیرون انداخت، افکند.
• مَا فِيهَا: آنچه در درون خود دارد (مردگان و گنجها و دفینهها).
• تَخَلَّتْ: خالی شد، رها کرد و از آنها جدا گشت.

تفسیر آیه:

در این آیه، خداوند متعال به یکی دیگر از نشانههای روز قیامت اشاره میکند و میفرماید: «و زمین آنچه را در درون خود دارد بیرون میافکند و از آنها خالی میشود.»

در آن روز هولناک، زمین به فرمان پروردگارش، تمام مردگان را که در دل خود پنهان کرده بود، از قبرها بیرون میریزد و آنان را تسلیم محشر میکند. همچنین گنجها و دفینههایی که در اعماق زمین نهفته بود، همه را به سطح میآورد و از درون خود بیرون میافکند. سپس زمین از تمام آنچه در خود داشت، کاملاً خالی و تهی میشود و هیچ چیز را برای خود نگه نمیدارد. این صحنه نشاندهنده قدرت مطلق خداوند است که همه چیز را تحت فرمان خود درمیآورد و هیچ موجودی یارای سرپیچی از اراده او را ندارد.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه به ما میآموزد که روز قیامت، روزی حتمی و واقعی است که تمام نظام هستی دگرگون میشود و هیچ چیز بر حال خود باقی نمیماند. پس باید برای آن روز آماده شویم.
• همانگونه که زمین به فرمان خداوند تمام امانتهای درون خود را بازپس میدهد، ما نیز باید امانتهایی که خداوند به ما سپرده است (مانند عمر، مال، علم و سلامتی) را در راه رضای او به کار بگیریم و در برابر او پاسخگو باشیم.
• این آیه یادآور عدالت الهی است؛ در آن روز هیچ عملی پنهان نمیماند و همه چیز آشکار میشود. بنابراین، بیایید اعمال خود را اصلاح کنیم تا در آن روز با خاطری آسوده در پیشگاه خداوند حاضر شویم.
• خدایی که زمین را اینگونه مطیع و منقاد خود میگرداند، قطعاً بر زنده کردن مردگان و حسابرسی دقیق اعمال تواناست؛ پس ایمان ما به معاد باید در رفتار و کردار روزانهمان اثر بگذارد و ما را به سوی نیکیها و دوری از گناهان سوق دهد.