Аль-Гашия сүрәсе — Аять 17

Сүзләрнең мәгънәләре:

• әфәлә йәнзурун – алар карамыйлармы? (гаҗәпләнү һәм игътибарга чакыру мәгънәсендә)
• иләл-ибили – дөяләргә
• кәйфә хуликат – ничек итеп халык ителгәннәр (булдырылганнар)

Аять тәфсире:

Әйә мәккәдәге көферләр, Аллаһның кодрәтен инкяр итүчеләр, үзләре көн саен күреп йөргән дөяләргә игътибар белән карамыйлармы? Уйлап карамыйлармы: бу дөяләр ничек итеп шундый гаҗәеп сыйфатлар белән халык ителгән? Аларның гәүдәләре бик зур, әмма шуңа да карамастан, алар кешеләргә бик йомшак һәм буйсынучан итеп яратылганнар. Аларны йөкләргә дә була, өстенә дә менәләр, авыр йөкләрне дә күтәреп йөриләр. Дөяләр кешеләр өчен иң файдалы хайваннарның берсе – аларны сөт, ит, йон өчен дә кулланалар, сәфәрләрдә дә йөртәләр. Бу дөяләрнең төзелешендәге бу кодрәтле сыйфатлар – Аллаһның бөеклегенә һәм кодрәтенә ачык дәлил. Әгәр кеше үз күз алдындагы бу гаҗәеп мәхлукка уйлап караса, ул Аллаһның һәрнәрсәгә кадир икәнен, үлекләрне терелтүгә дә кодрәте җитәчәген аңлар иде. Бу – кыямәт көнендәге терелүне инкяр итүчеләргә каршы иң гади һәм ачык дәлил.

Аятьтән алынган файдалар:

• Кеше тирә-юнындагы гади күренгән нәрсәләргә дә уйлап карарга тиеш, чөнки һәр мәхлукта Аллаһның кодрәтенә һәм хикмәтенә ишарәләр бар.
• Дөя кебек гади хайванның үзендә дә шундый зур гыйбрәтләр булса, Аллаһның кодрәте никадәр бөек икәнлеген аңларга була.
• Аллаһның мәхлукатларына карап уйлау – иманны ныгыту һәм Аллаһка якынаю юлы.
• Кеше үз файдасына хезмәт итүче бу мәхлукатларны күреп, Аллаһның рәхмәтенә һәм мәрхәмәтенә шөкер итәргә тиеш.