Сураи Аль-Гашия — Оят 17

1. Маънои калимаҳое, ки ба шарҳ ниёз доранд:

— «أَفَلَا يَنظُرُونَ»: «Оё наменигаранд?» — ҳамзаи истифҳом (пурсиш) барои таъкид ва ҳайрат аст, яъне чаро инкоркунандагон бо чашми ибрат ва андеша наменигаранд.

— «الْإِبِلِ»: шутурон (уштрон) — ҷамъи «ибл», ки ба шутури бузургсоли болға гуфта мешавад.

— «كَيْفَ خُلِقَتْ»: «чӣ гуна офарида шудаанд» — яъне ба сифати офариниш ва сохти аҷиби онҳо бодиққат бингаранд.

1. Тафсири оят:

Худованди мутаъол инкоркунандагони қиёмат ва радкунандагони қудрати Ӯро ба андеша ва тааммул даъват мекунад. Ӯ мефармояд: оё онҳо бо чашми ибрат ба шутурон наменигаранд, ки чӣ гуна офарида шудаанд? Ин ҳайвони бузургҷусса бо он ҳама андозаи калон ва қувваи зиёдаш, бо вуҷуди ин барои инсон нарм ва итоаткор гардонида шудааст; ба ҳар кор, ки аз ӯ хоҳанд, таслим мешавад, бори гаронро мебардорад ва дар биёбонҳои хушк воситаи асосии зиндагӣ ва сафар мебошад. Ин сохти аҷиб ва хислатҳои хоси ӯ далели равшани қудрат ва ҳикмати Офаридгор аст. Пас касе, ки ба ин офариниши аҷиб бодиққат менигарад, бояд бидонад, ки Худое, ки чунин махлуқро аз нестӣ офаридааст, ҳатман қодир аст мурдагонро низ дубора зинда кунад ва барои ҳисобу китоб барангезад. Ҳамин тавр, оят инсонро ба тафаккур дар нишонаҳои қудрати Илоҳӣ дар офоқ ва анфус даъват мекунад, то ба ҳақиқати имон ва бовар ба рӯзи охират бирасад.

1. Фоидаҳои истихроҷшуда:

— Ин оят инсонро ба андеша ва тафаккур дар офариниш даъват мекунад; зеро тафаккур дар махлуқот роҳи шинохти Холиқ аст.

— Шутур ҳамчун як мӯъҷизаи офариниш нишонаи равшани қудрат, ҳикмат ва раҳмати Худованд ба бандагонаш мебошад, ки онро барои осонии зиндагии инсон мусоххар гардонидааст.

— Ин оят ба инсон меомӯзад, ки бо чашми ибрат ба ҳар чизе, ки дар атрофаш аст, бингарад ва аз ҳар махлуқ дарси имон гирад.

— Даъват ба тафаккур дар офариниш боиси қавӣ шудани имон ва яқин ба қудрати Худованд мегардад ва инсонро ба шукргузорӣ ва итоат ба Ӯ тарғиб мекунад.

— Ин оят нишон медиҳад, ки Қуръони карим китоби ҳидоят ва андеша аст ва ҳар кас бо дили кушода ва ақли солим ба он рӯй оварад, роҳи рост ва саодати дуняву охиратро хоҳад ёфт.