سوره غاشیه — آیه 17

معانی کلمات:

• أَفَلَا يَنظُرُونَ: آیا نمینگرند؟ (نگاهِ عبرتآمیز و تأمّلبرانگیز)
• الْإِبِلِ: شتران (جمع «جمل»)، که در عربی به شترانِ عرب، «ابل» گفته میشود.
• خُلِقَت: آفریده شده است (به صورتِ فعلِ مجهول برای بیانِ عظمتِ آفرینش).

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه، منکرانِ معاد و قدرتِ خود را به اندیشیدن در آفرینشِ شتر دعوت میکند و میفرماید: آیا این کافرانِ تکذیبکننده، به شتر نمینگرند که چگونه آفریده شده است؟ شتری با آن جثّهی بزرگ و سنگین، با گردنی دراز و کوهانِ برآمده، که برای زندگی در بیابانهای خشک و سخت آفریده شده است. او میتواند روزها تشنگی و گرسنگی را تحمل کند، بارهای سنگین را بر دوش میکشد و در برابر سختیهای صحرا صبور و مطیع است. این آفرینشِ شگفتانگیز، نشانهی قدرتِ بیپایانِ خالق است که از هیچ، این موجودِ عظیم را پدید آورده و آن را رامِ انسان ساخته تا از گوشت، شیر، پوست و سواریِ آن بهرهمند شود. اگر انسان در این خلقتِ شگرف بیندیشد، به عظمتِ آفریدگار پی میبرد و درمییابد که خدایی که چنین موجودی را آفریده، بر زندهکردنِ مردگان نیز تواناست.

فواید و پیامهای آیه:

• نگاهِ انسان به طبیعت و موجودات، باید نگاهِ عبرت و تفکّر باشد، نه نگاهِ عادی و سطحی؛ زیرا هر مخلوقی، آیهای از قدرتِ خداوند است.
• آفرینشِ شتر با ویژگیهای منحصربهفردش، نشانهی لطف و رحمتِ خداوند نسبت به بشر است که او را برای زندگی در شرایط سخت، یاری رسانده است.
• شناختِ قدرتِ خداوند از طریقِ مشاهدهی مخلوقات، انسان را به ایمان به معاد و روز رستاخیز نزدیک میکند؛ چرا که خدایی که اینچنین میآفریند، بر بازآفرینیِ انسان نیز قادر است.
• این آیه، انسان را به تواضع در برابرِ عظمتِ خداوند دعوت میکند و او را از تکبّر و انکارِ حقّ بازمیدارد.