Аль-Гашия сүрөсү — Аят 17

1. Сөздөрдүн мааниси:

• أَفَلَا يَنظُرُونَ — «Алар карашпайбы?» — башкарып, ой жүгүртүп карашпайбы дегенди билдирет.
• الْإِبِلِ — «төөлөр» — араб тилинде төөнүн көптүк түрү.
• كَيْفَ خُلِقَتْ — «кантип жаратылган» — алардын жаратылышындагы кереметтерге көңүл бурууга чакыруу.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта каапырларга жана акыйкатты четке каккандарга кайрылып: «Алар төөлөргө көңүл буруп, алардын кантип жаратылганын ой жүгүртүп карашпайбы?» — дейт. Төө — бул адам баласынын көз алдында турган, күнүмдүк жашоосунда колдонуп жүргөн жаныбар. Анын дене түзүлүшү, чыдамкайлыгы, чөл шартына ылайыкташкан өзгөчөлүктөрү — мунун баары Аллахтын кудуреттүү жаратуучу экенин көрсөткөн ачык далил. Төөнүн ушунчалык чоң болушуна карабастан, адамга моюн сунуп, жүк ташып, мингенге баш ийип, баш ийүүчүлүгү да Аллахтын адам баласына болгон ырайымынын белгиси. Ошондуктан Аллах адамдарды ушул сыяктуу жаратылыш кереметтерине тереңирээк көз чаптырып, акыл жүгүртүүгө чакырат. Эгер адам төөнүн жаратылышындагы даанышмандыкты түшүнсө, анда өлгөндөн кийин кайра тирилүүнү да Аллахтын кудуретине таандык экенин түшүнөт.

1. Алынган пайдалар:

• Бул аят адамды Аллахтын жараткан нерселерине көңүл буруп, ой жүгүртүүгө үндөйт. Ар бир жаратылышта Аллахтын кудуретинин жана даанышмандыгынын изи бар.
• Төө сыяктуу жөнөкөй жаныбардын өзүндө улуу сырлардын жатышы — Аллахтын илиминин чексиздигин көрсөтөт.
• Жаратылышты байкоо аркылуу адам Аллахты таанып, ыйманга келет. Бул — Исламдын акылга жана ой жүгүртүүгө чакырган диний окуу экенин далилдейт.
• Аллахтын жараткандарындагы кереметтерди көрүү — адамдын жүрөгүндө Аллахка болгон сүйүүнү жана ыраазылыкты арттырат.
• Бул аят аркылуу Ислам дини адамды жаратылышты сүйүүгө, байкоого жана акыл жүгүртүүгө тарбиялай турганын көрөбүз.