Fəcr surəsi — Ayə 15

Sözlərin izahı:

• İnsan: Burada insan növünün təbiətindən danışılır; xüsusilə imanı zəif olan, dünya nemətlərinə aldanan kəs nəzərdə tutulur.
• İbtəla: Sınaqdan keçirmək, imtahana çəkmək deməkdir. Burada Allahın bəndəsini nemətlə sınağa çəkməsi mənasındadır.
• Əkrəmə: Ona ikram etdi, ehtiram göstərdi, dəyər verdi.
• Nə'əmə: Ona bol nemət verdi, rahat və firavan həyat bəxş etdi.
• Əkrəməni: "Mənə ikram etdi, məni şərəfləndirdi" deməkdir.

Ayənin təfsiri:

Bu ayədə Allah-Təala insanın təbiətində olan bir zəifliyə diqqət çəkir. Belə ki, insanın Rəbbi onu sınaqdan keçirib ona bol ruzi, mal-dövlət, övlad və izzət bəxş etdikdə, o dərhal bu nemətlərin ona olan dəyərinin və ləyaqətinin əlaməti olduğunu zənn edir və qürurla deyir: "Rəbbim mənə ikram etdi, məni şərəfləndirdi."

Lakin bu düşüncə yanlışdır. Çünki dünya nemətləri həmişə insanın Allah yanında dəyərli olmasına dəlalət etmir. Bəzən Allah bəndəsini mal-dövlətlə sınayır ki, görsün o, şükr edəcək, yoxsa küfr edəcək. Nemətlər bir imtahan vasitəsidir; onların verilməsi də, alınması da hikmətə əsaslanır. Əsl şərəf və dəyər isə Allah qarşısında təqva və imanla ölçülür, dünya malı ilə deyil.

Bu ayə bizə öyrədir ki, insan dünya nemətlərinə aldanıb qürrələnməməli, əksinə, hər bir neməti Allahın lütfü və imtahanı kimi qəbul edib şükür etməlidir. Çünki əsl ikram, insanı Allaha yaxınlaşdıran iman və saleh əməldir. Gəlin bu ayədən dərs götürək: nemətlər bizi Allaha şükür etməyə, yoxsulluq isə səbrə yönəltsin. Belə olduqda hər iki halda qazanan biz olarıq.