Fajr surasi — Oyat 15

Kalima ma'nolari:

• ابْتَلَاهُ – imtihon qildi, sinovdan o'tkazdi.
• فَأَكْرَمَهُ – unga izzat-ikrom ko'rsatdi, ulug'ladi.
• نَعَّمَهُ – unga ne'matlarini keng qilib berdi, farovon hayot ato etdi.
• رَبِّي أَكْرَمَنِ – Robbim meni ulug'ladi (deb o'ylaydi).

Tafsir:

Alloh taolo insonning zaif tabiatini bayon qilib, uning boylik va ne'matlar berilgandagi noto'g'ri munosabatini eslatmoqda. Qachonki insonni Robbimiz imtihon qilish uchun boylik, mol-mulk, farzandlar va izzat-ulug'vorlik bilan siylasa, unga keng rizq va farovon hayot ato etsa, inson darhol mag'rurlanib ketadi. U bu ne'matlarni o'zining haqli ekaniga, Alloh huzuridagi qadr-qimmatiga dalil deb biladi va shunday deydi: "Robbim meni ulug'ladi, menga izzat-ikrom ko'rsatdi". U bu ne'matlarning sinov ekanini, Alloh ba'zan yaxshi ko'rgan bandasini ham, yomon ko'rgan bandasini ham boylik bilan sinashini unutadi. U boylikni Allohning roziligi va o'zining yaxshiligiga alomat deb o'ylaydi, holbuki bu faqatgina imtihondir.

Foydalar:

1. Inson mol-dunyo berilganda shukr qilish o'rniga mag'rurlanib ketishi – bu uning zaif tomonidir. Mo'min kishi har qanday holatda ham Allohga shukr qiladi va ne'matlar sinov ekanini yodda tutadi.
2. Boylik va keng rizq Allohning bandani yaxshi ko'rganiga dalil emas. Alloh ba'zi bandalarini boylik bilan, ba'zilarini kambag'allik bilan sinaydi. Asl sinov – shu holatlarda sabr va shukr qilishdadir.
3. Bu oyat musulmonni dunyoviy ne'matlarga berilib ketishdan ogohlantiradi va oxiratni eslab, har qanday holatda ham Allohga bo'lgan munosabatni to'g'rilashga undaydi.