Fəcr surəsi — Ayə 16

1. Bəzi kəlmələrin mənası:

• ابْتَلَاهُ (ibtəlahu): Onu sınadı, imtahana çəkdi.
• فَقَدَرَ عَلَيْهِ رِزْقَهُ (fəqədərə əleyhi rizqəhu): Onun ruzisini dar etdi, az etdi.
• أَهَانَنِ (əhanəni): Məni alçaltdı, mənə hörmətsizlik etdi, məni zəlil etdi.

1. Ayənin təfsiri:

Bu ayədə Allah-Təala insanın təbiətində olan bir zəifliyi bizə göstərir. İnsan elə bir varlıqdır ki, çox vaxt hər şeyi yalnız dünya gözü ilə ölçür. Allah onu yoxlayıb ruzisini bol etdikdə sevinir, amma Allah onu sınayıb ruzisini azaldıb dar etdikdə dərhal ümidsizliyə qapılır və deyir: “Rəbbim məni alçaltdı, mənə dəyər vermədi.”

Halbuki bu düşüncə tamamilə yanlışdır. Ruzinin azalması və ya çoxalması Allahın hikmətli imtahanıdır. Bolluq da, kasıblıq da bir sınaqdır. İnsan bolluqda şükür edib-etmədiyi, kasıblıqda isə səbir edib-etmədiyi ilə yoxlanılır. Ruzinin az olması heç də Allahın qulunu sevmədiyi anlamına gəlmir. Bəzən Allah bəndəsini kasıblıqla sınayır ki, onun səbri və Allaha olan bağlılığı üzə çıxsın. Çünki əsl dəyər mal-dövlətdə deyil, qəlbin imanında və əməlin gözəlliyindədir.

Bu ayə bizə öyrədir ki, dünya nemətlərinə aldanıb Allaha qarşı pis zənn etməyək. Ruzi az olanda da, çox olanda da Allaha şükür edək, Ona güvənək və bilək ki, hər şeyin arxasında ilahi bir hikmət vardır. Allah heç vaxt qulunu unutmaz, Onun verdiyi hər bir şey mərhəmət və hikmətlə doludur. Gəlin bu ayədən dərs götürək: kasıblıqda səbirli, bolluqda şükür edən qullardan olaq. Çünki əsl qazanc, Allahın razılığını qazanmaqdır.