سوره فجر — آیه 4

معانی کلمات:

• یَسْرِ: از ریشه «سَری» به معنای شب را پیمودن و حرکت کردن در شب است. شب به خودی خود متحرک و در حال گذر است.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه به شب سوگند یاد میکند، آنگاه که در حرکت است و به پیش میرود. شب موجودی ساکن و ایستا نیست؛ بلکه پیوسته در جریان است، از آغاز تاریکی (مغرب) شروع میشود و تا طلوع فجر ادامه مییابد و لحظهای از حرکت باز نمیایستد. این سوگند شامل حالات مختلف شب است: هم شبی که با ظلمتش فرا میرسد و هم شبی که با روشنایی صبح رو به پایان میرود و ادبار میکند. این حرکت و گذر شب، نشانهای از نظم دقیق و تدبیر حکیمانه پروردگار در آفرینش است. سوگند به این پدیده عظیم، برای تأکید بر این حقیقت است که انسانها به یقین در برابر اعمالشان بازخواست و جزا خواهند شد و هیچ عملی بدون پاداش یا کیفر نمیماند.

فواید و پیامهای آیه:

• گذر شب و روز، نشانه قدرت بیپایان خداوند و نظم شگفتانگیز جهان هستی است که انسان را به تفکر و تدبر دعوت میکند.
• سوگند خداوند به مخلوقات بزرگ خود، نشانه اهمیت و عظمت این پدیدهها و نیز بیانگر اهمیت موضوعی است که برای آن سوگند یاد شده است.
• این آیه یادآور میشود که زمان به سرعت در حال گذر است و انسان باید از فرصتهای زندگی برای انجام اعمال نیک بهره ببرد، چرا که در برابر همه اعمال خود مسئول است.
• حرکت شب و آمدن روز، نشانه تغییر و تحول دائمی در جهان است و به انسان میآموزد که نباید به دنیا دل ببندد، زیرا همه چیز در حال دگرگونی است.