Fəcr surəsi — Ayə 8

1) Bəzi kəlmələrin izahı:

• الَّتِي (əlləti): "o ki" mənasında olub, əvvəlki ayədə bəhs edilən qövmə və ya şəhərə işarə edir.
• لَمْ يُخْلَقْ (ləm yuxləq): "yaradılmamışdır" — yəni Allah tərəfindən onun bənzəri yaradılmamışdır.
• مِثْلُهَا (misluha): "onun bənzəri, oxşarı".
• الْبِلَاد (əl-bilad): "ölkələr, diyarlar" — yer üzündəki müxtəlif yerlər nəzərdə tutulur.

2) Ayənin təfsiri:

Bu ayə, Allahın Öz qüdrəti ilə yaratdığı və heç bir xalqa nəsib etmədiyi misilsiz bir qövmə — Ad qövmünə işarə edir. Onlar elə bir qüvvətə, elə bir cüssəyə və elə bir memarlığa sahib idilər ki, yer üzündə onların bənzəri başqa heç bir yerdə yaradılmamışdı. Uca Allah onlara misilsiz güc, uzun boy, möhkəm binalar və yüksək sütunlar əta etmişdi. Lakin onlar bu nemətləri Allaha şükür üçün deyil, təkəbbür və zülm üçün istifadə etdilər. Nəticədə Allahın əzabı onları haqladı və onların heç bir qüvvəti onları qurtara bilmədi.

Bu ayə bizə xatırladır ki, güc, sərvət və dünyəvi üstünlüklər insanı Allahdan uzaqlaşdırmamalıdır. Əksinə, bu nemətlər Allaha şükür və itaət üçün bir vasitə olmalıdır. Ad qövmü öz güclərinə güvənib Allaha asi oldular və nəticədə dünyada da, axirətdə də ziyana uğradılar. Bu, hər bir mömin üçün ibrət dolu bir xəbərdarlıqdır.

Ey insan! Bir düşün: sənin gücün, malın, mülkün, elmin — bunların hamısı Allahın sənə verdiyi nemətlərdir. Əgər bunları Allaha şükürlə, yaxşılıqla və ədalətlə istifadə etsən, sənin üçün xeyirə çevrilər. Amma təkəbbürə qapılıb Allahı unutsan, Ad qövmünün aqibəti səni gözləyər. Quran bizə keçmişdən dərs almağı, Allahın qüdrətini dərk etməyi və Ona təslim olmağı öyrədir. Gəl, bu dəvəti qəbul edək və Allahın bizə verdiyi nemətləri Onun razılığı üçün istifadə edək.