Аль-Фаджр сүресі — Аят 8

1. Сөздердің мағынасы:

• الَّتِي — ол, яғни бұл сипатталған қауымға немесе қалаға қатысты.
• لَمْ يُخْلَقْ — жаратылмаған, жасалмаған.
• مِثْلُهَا — оған ұқсас, оған теңдес.
• فِي الْبِلَادِ — елдерде, жерлерде, мемлекеттерде.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят Алла Тағаланың Әд қауымы туралы баяндауының жалғасы. Әд қауымы — Ирам деп аталатын қаланың тұрғындары болған. Олар дене бітімінің зорлығымен, күш-қуатының мықтылығымен және биік ғимараттарымен ерекшеленген. Алла Тағала оларға сондай күш-қуат пен биік құрылыстар берген еді, сондықтан оларға ұқсас ешбір қауым немесе қала басқа елдерде жаратылмаған болатын. Олардың ұзын бойлы, алып денелі болуы да, сәулет өнеріндегі асқан шеберліктері де сол замандағы басқа халықтарға ұқсамайтын ерекшеліктері еді. Алайда бұл күш-қуат пен даңқ оларды Аллаға құлшылық етуден алыстатпауы тиіс еді. Өкінішке орай, олар пайдаланған нығметтерін мойындамай, тәкаппарлыққа салынып, пайғамбарларын жалғанға шығарды. Сондықтан Алла Тағала оларды қатты азаппен жойып жіберді. Бұл аят адам баласына мынаны ескертеді: дүниедегі күш-қуат, байлық, биік ғимараттар — бәрі де Алланың берген нығметі. Олармен мақтану емес, Аллаға шүкір ету керек. Өйткені Алла Тағаланың құдіреті шексіз: Ол берген нығметті қалаған кезде тартып алуға да, одан да мықты қауымды жаратуға да қабілетті.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Алла Тағаланың құдіреті мен күші шексіз екенін білеміз. Ол қалаған нәрсені жаратады, қалағанын жояды.
• Дүниедегі күш-қуат, байлық, атақ-даңқ — бәрі уақытша. Оларға сеніп, тәкаппарлыққа салыну адамды ақыреттегі бақыттан айырады.
• Өткен халықтардың тарихы — бізге ғибрат. Олардың күші мен байлығы оларды Алланың азабынан құтқара алмады.
• Алла Тағала берген нығметтерге шүкір ету, оларды Оның разылығы үшін пайдалану — нағыз бақыттың кілті.
• Құран Кәрімнің өткен қауымдар туралы баяндауы — адамзатқа берілген үлкен ескерту әрі даналық мектебі. Бұл — адамды тура жолға салатын, жүрегін жұмсартатын, иманын күшейтетін ұлы кітап.