توبہ سۈرىسى — ئايەت 23

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• أَوْلِيَاءَ: دوستلار، يېقىنلار، سىر ئاشكارىلايدىغان ئىشەنچلىك يارانلار.
• اسْتَحَبُّوا: ئەۋزەل كۆردىلەر، ياخشى كۆردىلەر.
• يَتَوَلَّهُم: ئۇلارنى دوست تۇتىدۇ، ئۇلارغا مېھىر-مۇھەببەت باغلايدۇ.
• الظَّالِمُونَ: زالىملار، يەنى ئۆزىگە زۇلۇم قىلغۇچىلار.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئى مۆمىنلەر! ئەگەر ئاتا-ئانىڭلار، قېرىنداشلىرىڭلار ۋە باشقا يېقىن تۇغقانلىرىڭلار كۇفرىنى ئىماندىن ئەۋزەل كۆرسە، يەنى ئىسلامغا قارشى تۇرۇپ كاپىرلىقنى تاللىسا، ئۇلارنى سىرداش دوست قىلىۋالماڭلار. ئۇلارغا مۇسۇلمانلارنىڭ سىرلىرىنى ئېيتماڭلار، ئىشلىرىڭلاردا ئۇلار بىلەن مەسلىھەتلىشمەڭلار. چۈنكى ئۇلار ئاللاھقا ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرىگە ئىمان كەلتۈرگەن دىنىڭلارغا دۈشمەنلىك قىلىۋاتىدۇ. كىمكى ئۇلارنى دوست تۇتۇپ، ئۇلارغا مېھىر-مۇھەببەت باغلاپ، ئۇلارنىڭ كۇفرىدا تۇرۇشىغا قاراپ تۇرۇپ ئۇلار بىلەن يېقىنلىشىدىكەن، ئۇنداق كىشىلەر ئاللاھنىڭ بۇيرۇقىغا خىلاپلىق قىلغان ۋە ئۆزىنى ھالاكەت گىردابىغا تاشلاپ، ئۆزىگە چوڭ زۇلۇم قىلغان بولىدۇ.

ئەسلىدە، ئىمان دېگەن نەرسە ئاللاھقا ۋە ئۇنىڭ رەسۇلىغا بولغان مۇھەببەتتىن ئۈستۈن تۇرۇشى كېرەك. ئەگەر بىر كىشىنىڭ ئاتىسى ياكى قېرىندىشى ئۇنى ئىماندىن چەكلەپ، كۇفرىغا ئۈندىسە، ئۇنىڭغا ئەگىشىش ھەرگىز توغرا ئەمەس. بۇنداق ھالدا ئۇلارغا بولغان تۇغقانچىلىق مۇھەببىتى ئىمان مۇھەببىتىدىن ئۈستۈن بولۇپ قالسا، بۇ ئادەم ئۆزىنى زىيانغا ئۇچراتقان بولىدۇ. شۇڭا ھەر بىر مۇسۇلمان ئاللاھ ۋە رەسۇلىنى ھەممە ئادەمدىن ئارتۇق كۆرۈشى، ئىمانىنى ھەر قانداق تۇغقانچىلىق مۇناسىۋىتىدىن ئۈستۈن قويۇشى لازىم. بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ھەقىقىي مۇھەببەت ۋە دوستلۇق ئىمان ئاساسىدا بولىدۇ، كۇفرى ئاساسىدا ئەمەس. ئاللاھ تائالا بىزنى ئىمانىمىزنى ھەر نەرسىدىن ئۈستۈن قويىدىغان، ئۇنىڭ يولىدا چىداملىق بولىدىغان ساددىق بەندىلىرىدىن قىلسۇن.