Ат-Тауба сүрөсү — Аят 58

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• يَلْمِزُكَ — «сага тил тийгизет», «сени айыптайт», «кемчилик табат» дегенди билдирет. Бул жерде айыптоо, жемелоо, кемсинтүү маанисинде колдонулган.
• الصَّدَقَاتِ — «садакалар», башкача айтканда зекет жана башка ыктыярдуу кайрымдуулуктар. Бул жерде зекет каражаттарынын бөлүштүрүлүшү тууралуу айтылып жатат.
• يَسْخَطُونَ — «ачууланышат», «капа болушат», «нааразылык билдиришет» деген мааниде.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аят мунафыктардын (эки жүздүүлөрдүн) арасындагы бир тобунун жүрүм-турумун ачып берет. Алар пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) зекет жана садака каражаттарынын бөлүштүрүлүшүндө тил тийгизип, аны айыпташкан. Алардын бул айыптоосу чындыкка негизделген эмес, тескерисинче, өздөрүнүн жеке кызыкчылыгынан улам келип чыккан.

Алардын ички дүйнөсүндөгү оору мындайча ачыкталат: эгерде аларга садакадан үлүш берилсе, ыраазы болушуп, ыраазычылык билдиришет; ал эми аларга каалагандай үлүш берилбесе, дароо нааразылыкка өтүп, ачууланышат. Демек, алардын ыраазычылыгы да, нааразылыгы да Аллах үчүн эмес, өздөрүнүн дүнүйөлүк пайдасы үчүн гана болгон. Алар диний чындыкты эмес, жеке кызыкчылыгын ойлогон.

Бул аят аркылуу Аллах Таала пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) сооротуу берип, мунафыктардын мындай жүрүм-туруму алардын ыйманынын алсыздыгын жана эки жүздүүлүгүн ачык көрсөтүп тураарын билдирет. Чыныгы ыймандуу адам Аллахтын жолунда берилген нерсеге ыраазы болот, ал эми дүнүйөлүк пайда үчүн гана ыраазы болуп же нааразы болуу — мунафыктыктын белгиси.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана насааттар:

• Бул аят бизге ыймандын чыныгы сынагы — Аллахтын жолунда берилген нерсеге ыраазы болуу жана сабыр кылуу экенин үйрөтөт. Чыныгы мусулман дүнүйөлүк пайда үчүн эмес, Аллахтын ыраазычылыгы үчүн аракет кылат.
• Ислам дини бизди жеке кызыкчылыкты эмес, жалпы мусулмандардын жана коомдун кызыкчылыгын ойлоого чакырат. Зекет жана садака — бул коомдогу теңдикти жана боорукердикти орнотуучу улуу ибадат.
• Пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) көрсөтүлгөн айыптоолорго сабыр кылуу — бул даават жолундагы чоң сыноо экенин түшүнөбүз. Аллах Таала өз пайгамбарын колдоп, ага сооротуу берген.
• Мунафыктыктын белгилеринин бири — дүнүйөлүк пайдага жараша ыраазы болуп же нааразы болуу. Бул аят бизди эки жүздүүлүктөн сактанууга жана ыйманыбызды чын жүрөктөн бекемдөөгө чакырат.
• Ислам — бул чындык, адилеттик жана боорукердик дини. Аллах Таала адилетсиздикти жана жеке кызыкчылык үчүн айыптоону жактырбайт. Бул аят аркылуу биз Исламдын коомдук адилеттикке жана ынтымакка чакырганын көрөбүз.