توبہ سۈرىسى — ئايەت 62

1) لۇغەتتىكى ئىزاھات:

• يَحْلِفُونَ: قەسەم قىلىدۇلار، ئانت ئىچىدۇلار.
• لِيُرْضُوكُمْ: سىلەرنى رازى قىلىش ئۈچۈن.
• أَحَقُّ: ئەڭ لايىق، ئەڭ ھەقلىق.
• أَن يُرْضُوهُ: ئۇنى (يەنى ئاللاھ ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرىنى) رازى قىلىشلىرى.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەت مۇناپىقلارنىڭ ئەخلاقسىزلىقى ۋە ئىككى يۈزلۈمىچىلىكىنى ئاشكارىلايدۇ. ئۇلار مۇسۇلمانلارغا قارىتا يالغان قەسەملەر ئىچىپ، «بىز سىلەرنى رازى قىلىش ئۈچۈن ئىش قىلدۇق، پەيغەمبەرگە ھەرگىز ئازار بەرمىدۇق» دەپ ئۆزلىرىنى ئاقلاشقا ئۇرۇنىدۇ. ئۇلارنىڭ مەقسىتى مۇئمىنلەرنىڭ كۆڭلىنى تىندۇرۇش، ئۇلارنىڭ ئىشەنچىسىنى قولغا كەلتۈرۈش ئىدى. ئەمما ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە ئۇلارنىڭ بۇ قىلمىشىنىڭ ناچارلىقىنى بايان قىلىپ: ئەگەر ئۇلار ھەقىقىي مۇئمىن بولسا ئىدى، ئاللاھ ۋە ئۇنىڭ رەسۇلىنى رازى قىلىشنى ئەڭ ئەۋۋەل ئورۇنغا قويۇشى كېرەك ئىدى، دەيدۇ. چۈنكى ئاللاھ ۋە رەسۇلىنىڭ رازىلىقى ھەر قانداق كىشىنىڭ رازىلىقىدىن ئۈستۈن ۋە ئەھمىيەتلىكتۇر. ئاللاھنى رازى قىلىش پەيغەمبەرنى رازى قىلىش بىلەن بىرلەشتۈرۈلگەن بولۇپ، ئىككىسىنىڭ رازىلىقى بىر-بىرىگە باغلىقتۇر. شۇڭا ئايەتتە «أَن يُرْضُوهُ» دەپ بىرلىك كەلىپ، ئاللاھ ۋە رەسۇلۇللاھنىڭ رازىلىقىنى بىر نۇقتىدا بىرلەشتۈرگەن. بۇ ئايەت مۇئمىنلەرگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ھەقىقىي ئىمان ئىگىلىرى ئاللاھ ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرىنى رازى قىلىشنى ھەممىدىن ئەلا بىلىشى، كىشىلەرنىڭ رازىلىقى ئۈچۈن ئاللاھنىڭ رازىلىقىنى قۇربان قىلماسلىقى كېرەك. ئەگەر بىر كىشى ئاللاھ ۋە رەسۇلىنى رازى قىلىشنى ئاساس قىلسا، ئۇ ھەقىقىي مۇئمىن بولىدۇ ۋە ھەر ئىككى دۇنيادا بەختكە ئېرىشىدۇ. بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئەسكەرتىدۇكى، ئىمان دېگەن نەرسە پەقەت تىلدا ئېيتىلىدىغان سۆز ئەمەس، بەلكى قەلب ۋە ئەمەل بىلەن ئىسپاتلىنىدىغان ھەقىقەتتۇر. ئاللاھ تائالا ھەممىمىزنى ھەقىقىي مۇئمىنلاردىن قىلىپ، ئۇنىڭ ۋە پەيغەمبىرىنىڭ رازىلىقىنى ھەممىدىن ئەلا بىلىدىغانلاردىن قىلسۇن.