Tavba surasi — Oyat 62

Kalimalarning ma'nolari:

• يَحْلِفُونَ بِاللَّهِ – Ular Alloh nomi bilan qasam ichadilar.
• لِيُرْضُوكُمْ – Sizlarni rozi qilish uchun.
• أَحَقُّ – Haqliroq, loyiqroq.
• أَن يُرْضُوهُ – Uni rozi qilishlari kerak.

Tafsir:

Bu oyat munofiqlar haqida nozil bo‘lgan. Ular Tabuk g‘azotidan qolib ketganlarida, Payg‘ambarimiz (sollallohu alayhi va sallam) va mo‘minlarga yolg‘on qasamlar ichib: "Biz hech qanday yomon gap aytmadik, uzrli sabablarimiz bor edi", deb o‘zlarini oqlashga urinardilar. Ular bu qasamlar bilan mo‘minlarning dilini olishni, ularni o‘zlaridan rozi qilishni maqsad qilgan edilar.

Alloh taolo ularga shunday deydi: Ey mo‘minlar, ularning yolg‘on qasamlari sizni aldayotgan bo‘lsa, bilingki, Alloh va Uning Rasuli sizlardan ko‘ra ularning rozi qilishlariga haqliroqdir. Ya'ni, agar ular haqiqatan mo‘min bo‘lishsa, avvalo Alloh va Uning Rasuli rozi bo‘ladigan ishlarni qilishlari, imon keltirib, itoat etishlari kerak edi. Allohning roziligi Payg‘ambarimizning roziligini ham o‘z ichiga oladi, shuning uchun oyatda birlik shakli ishlatilgan.

Ular qasam ichib, yolg‘on va'dalar berib, mo‘minlarni aldashga urinsalar ham, bu ularning munofiqligini yashira olmaydi. Haqiqiy mo‘min bo‘lgan kishi Alloh va Rasuli rozi bo‘ladigan amallarni qiladi, yolg‘on qasamlar bilan emas, balki chin dildan tavba qilib, to‘g‘ri yo‘lga qaytadi.

Foydalar:

• Bu oyat bizga o‘rgatadiki, insonlarning roziligini olish uchun yolg‘on gapirish va qasam ichish hech qachon to‘g‘ri emas. Eng muhimi, Alloh va Uning Rasuli rozi bo‘ladigan amallarni qilishdir.
• Mo‘min kishi har doim rostgo‘y bo‘lishi, yolg‘on qasamlardan saqlanishi kerak, chunki bu munofiqlik alomatidir.
• Alloh taoloning roziligi barcha narsadan ustundir. Kim Alloh rozi bo‘ladigan ishni qilsa, Alloh uning qalbini xotirjam qiladi va jannatda mukofotlaydi.
• Bu oyatda mo‘minlarga ishonch va sabr o‘rgatiladi: yolg‘onchilar qanchalik urinmasin, ularning hiylalari fosh bo‘ladi, Alloh haqiqatni oshkor qiladi.