Bələd surəsi — Ayə 17

Bələd surəsi, 17-ci ayə

ثُمَّ كَانَ مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ وَتَوَاصَوْا بِالْمَرْحَمَةِ

## Sözlərin izahı

ثُمَّ (summə): "Sonra" mənasını verir. Burada ardıcıllıq bildirir — yəni yaxşı əməlləri yerinə yetirdikdən sonra.

تَوَاصَوْا (təvasav): "Bir-birinə tövsiyə etdilər, bir-birinə tapşırdılar" deməkdir. Bu söz, qarşılıqlı şəkildə bir-birini yaxşılığa yönləndirmək mənasını daşıyır.

الْمَرْحَمَة (əl-mərhəmə): "Rəhm, mərhəmət, şəfqət" deməkdir — yəni insanlara qarşı yumşaq davranmaq, onlara yaxşılıq etmək və kömək göstərmək.

## Ayənin təfsiri

Bu ayə, əvvəlki ayələrdə bəhs edilən "sıldırım yolu keçmək" — yəni kölə azad etmək, aclıq günündə yemək vermək, yetimə və yoxsula qayğı göstərmək kimi xeyirli əməlləri yerinə yetirən şəxsin əsl kimliyini açıqlayır. Belə bir insan yalnız yaxşı işlər görməklə kifayətlənmir; o, həm də qəlbən Allaha iman gətirənlərdən olur. Çünki bütün bu xeyirli əməllər yalnız həqiqi imanla birlikdə dəyər qazanır və Allaha qəbul olunur.

Sonra ayə bu möminlərin iki mühüm xüsusiyyətini vurğulayır:

Birinci xüsusiyyət: Onlar bir-birinə səbir tövsiyə edirlər. Yəni bir-birini Allaha itaət etməyə, günahlardan uzaq durmağa və çətinliklərə dözməyə təşviq edirlər. Səbir, möminin həyatında ən vacib dayaqdır — çünki iman yolu çətinliklərlə doludur və bu yolda davamlı olmaq üçün səbir lazımdır.

İkinci xüsusiyyət: Onlar bir-birinə mərhəməti tövsiyə edirlər. Yəni bir-birini Allahın bəndələrinə qarşı şəfqətli, mərhəmətli və köməkçi olmağa çağırırlar. Bu, imanın təkcə fərdi bir məsələ olmadığını, həm də cəmiyyətdə qarşılıqlı sevgi, qayğı və mərhəmət şəbəkəsi qurmağı tələb etdiyini göstərir.

Bu ayə bizə öyrədir ki, həqiqi iman yalnız qəlbdə qalan bir hiss deyil — o, əməldə, davranışda və insanlarla münasibətdə özünü göstərir. Mömin insan həm özü yaxşılıq edir, həm də başqalarını yaxşılığa yönləndirir. Səbir və mərhəmət isə mömin cəmiyyətinin iki əsas sütunudur.

Ey insan! Bil ki, səni Allaha yaxınlaşdıran yol təkcə maddi yardım deyil — o yol iman, səbir və mərhəmətdən keçir. Gəl, bu ayənin nuru ilə qəlbini işıqlandır; iman gətir, səbirli ol və insanlara mərhəmət göstər. Çünki bu üç dəyər səni dünyada da, axirətdə də ucaldacaq. Allahın rəhməti genişdir — sən də Onun bəndələrinə rəhm et ki, sənə də rəhm olunsun.