Şəms surəsi — Ayə 2

1) Sözlərin izahı:

• وَالْقَمَرِ — "Ay" deməkdir; gecə işıq saçan göy cismi.
• إِذَا — "O zaman ki", "nə vaxt ki" mənasındadır; şərt və ya zaman bildirir.
• تَلَاهَا — "Onun ardınca gəldi", "onu izlədi" deməkdir. Burada "ha" əvəzliyi Günəşə qayıdır. Yəni Ay Günəşin ardınca gəlir, onu izləyir.

2) Ayənin təfsiri:

Uca Allah bu ayədə Ayın üzərinə and içir — o Ay ki, Günəşin ardınca gəlir, onu izləyir. Günəş batdıqdan sonra Ay çıxır və sanki Günəşin ardınca yol gedir. Ay öz işığını Günəşdən alır; Günəş qürub etdikdən sonra Ay onun ardınca gələrək qaranlıq gecəni işıqlandırır.

Bu and içmə Allahın qüdrətinin və hikmətinin bir göstəricisidir. Günəş və Ayın nizamlı şəkildə bir-birinin ardınca gəlməsi, gecə ilə gündüzün bir-birini əvəz etməsi — bütün bunlar Uca Allahın əzəmətli yaratma sənətinin nişanələridir. Allah bu böyük varlıqlara and içərək insanın diqqətini onların üzərində düşünməyə yönəldir.

Ey insan! Bir düşün: Günəş batanda Ay necə çıxır, onun ardınca necə gəlir? Bu nizamı kim qurub? Bu düzəni kim qoruyub saxlayır? Əlbəttə ki, hər şeyi bilən, hər şeyə qadir olan Allah! O Allah ki, gecəni gündüzlə, Günəşi Ayla bir-birinin ardınca göndərir ki, sən rahatlıq tapasan, vaxtı biləsən və Rəbbinin sonsuz qüdrətini dərk edəsən.

Bu ayə bizə öyrədir ki, kainatdakı hər bir varlıq Allahın əmrinə boyun əyir, hər biri öz vəzifəsini dəqiqliklə yerinə yetirir. Elə isə biz də Yaradanımıza təslim olaq, Onun buyurduğu yolla gedək. Çünki bu göy cisimləri belə Onun əmrinə tabe olursa, bizim də Ona itaət etməyimiz ən böyük ağıl və ən gözəl yol deyilmi?

Allahın bu and içməsi həm də xəbərdarlıqdır: bu böyük nişanələr üzərində düşünün, qəlbinizi yumşaldın, Rəbbinizə yönəlin. Kim qəlbinə qulaq asıb doğru yolu seçsə, o, nicat tapar; kim də bu nişanələrdən ibrət götürməyib qəflətdə qalsa, ziyana uğrayar.