Tin surəsi — Ayə 8

1) Bəzi kəlmələrin izahı:

• أَلَيْسَ (Ələysə): "Məgər deyilmi?" mənasında sual ifadəsidir. Burada təsdiq və təkid məqsədi daşıyır.
• أَحْكَمِ (Əhkəm): "Hakim" sözündən olan üstünlük dərəcəsidir; "ən hökm verən, ən müdrik, ən ədalətli" deməkdir. Həm "həkim" (hikmət sahibi), həm də "hakim" (hökm verən) kökündən gəlir.
• الْحَاكِمِينَ (Hakimin): "Hökm verənlər, qərar verənlər" mənasındadır.

2) Ayənin təfsiri:

Uca Allah bu ayədə insana çox dərin bir sual ünvanlayır: Məgər Allah bütün hakimlərin ən üstünü, ən ədalətlisi və ən müdriki deyilmi?

Allah-təala bu dünyada hər şeyi bir ölçü və hikmətlə yaradıb. Günəşi, ayı, dağları, dənizləri, insanı və bütün varlıqları qüsursuz bir nizamla idarə edir. Elə isə, insanları haqq-hesaba çəkmədən, yaxşıya mükafat, pisə cəza vermədən buraxması Onun hikmətinə və ədalətinə uyğun ola bilərmi? Əsla!

Allah qiyamət gününü insanlar arasında ədalətli hökmün veriləcəyi gün olaraq təyin etmişdir. O gün heç bir zülm olmayacaq, heç bir haqq yerdə qalmayacaq. Yaxşılıq edən yaxşılığının, pislik edən isə pisliyinin qarşılığını alacaqdır. Allahın hökmü heç bir şəkildə şübhə altına alına bilməz; Onun hikməti ən yüksək, hökmü ən ədalətli, qərarı ən müdrikdir.

Bu ayə bizə xatırladır ki, həyat boş və mənasız deyil. İnsan bu dünyaya imtahan üçün göndərilmişdir və bir gün Allahın hüzurunda hesab verəcəkdir. Bu, həm qəlblərə rahatlıq verir — çünki haqsızlığa məruz qalanlar ədalətin mütləq təzahür edəcəyini bilir, həm də məsuliyyət hissi aşılayır — çünki hər kəs öz əməllərinin cavabını verəcəkdir.

Ey insan! Gəl bu ilahi suala qəlbinlə cavab ver: Bəli, Allah ən ədalətli hakimdir! Elə isə Onun hökmünə təslim ol, Onun buyurduğu yolla get, yaxşılıq et, pislikdən uzaq dur. Çünki səni yaradan, sənə ruzi verən, səni hər an qoruyan Rəbbin səni unutmamışdır və bir gün səninlə ədalətlə hökm verəcəkdir. Bu, həm qorxu, həm də ümid mənbəyidir — qorxu, çünki əməllərimizə görə cavab verəcəyik; ümid, çünki Allahın ədaləti mütləqdir və heç bir haqq itməyəcəkdir.

3) Dəvət xarakterli nəsihət:

Allahın ən ədalətli hakim olduğunu qəbul etmək, insanı rahatlığa və əmin-amanlığa aparan yoldur. Bu ayə bizə öyrədir ki, dünyada gördüyümüz haqsızlıqlar, əziyyətlər və zülmlər əbədi deyil — Allahın ədalət məhkəməsi mütləq qurulacaqdır. Elə isə, gəlin bu qısa dünya həyatını elə keçirək ki, o gün Rəbbimizin hüzurunda üzüağ olaq. Gəlin Quranı oxuyub anlayaq, onun hökmlərinə əməl edək və Allahın bizə verdiyi bu böyük hədiyyəni — imanı və hidayəti — qədrini bilək. Çünki ən böyük qazanc, Allahın razılığını qazanmaqdır; ən böyük itki isə Onun hökmünü unutmaqdır.