سوره تین — آیه 8

معانی کلمات:

• أَحْکَمِ الْحَاکِمِینَ: داناترین و عادلترینِ حکمکنندگان؛ کسی که حکمش بر اساس حکمت کامل و عدالت مطلق است.

تفسیر آیه:

خداوند متعال پس از بیان آفرینش انسان در بهترین صورت و سپس تذکر به سرنوشت کسانی که از راه حق منحرف شدند، در این آیه با استفهام تقریری (سؤالی که پاسخ آن روشن است) میفرماید: آیا خداوند بهترین و عادلترینِ حکمکنندگان نیست؟ بلی، اوست که حکمش بر اساس حکمت بالغه و عدالت کامل است. این آیه اشاره به روز قیامت دارد؛ روزی که خداوند میان بندگانش داوری میکند و هر کس را به سزای عملش میرساند: نیکوکار به پاداش نیکیاش و بدکار به کیفر بدیاش. اگر چنین نبود و آفرینش انسان بیهوده و بدون حساب و کتاب میماند، با حکمت و عدالت خداوند سازگار نبود. بنابراین، روز جزا ضروری است تا عدل الهی تحقق یابد و نیک و بد از هم جدا شوند. حکم خداوند نه با چیزی معارضه میشود و نه کسی بر او برتری دارد؛ حکمت او برتر از همه حکمتهاست و هیچ حکمی مانند حکم او نیست.

فواید و پیامهای آیه:

1. باور به روز قیامت و داوری عادلانه خداوند، انسان را به انجام کارهای نیک و پرهیز از گناه ترغیب میکند؛ زیرا میداند هیچ عمل کوچکی بدون پاداش یا کیفر نمیماند.
2. این آیه دل مؤمنان را آرام میکند که ظلم و ستمی که در دنیا میبینند، بیپاسخ نخواهد ماند و عدالت الهی در نهایت برقرار خواهد شد.
3. شناخت حکمت و عدالت خداوند، محبت او را در دل افزایش میدهد و انسان را به توکل و تسلیم در برابر حکم او وا میدارد؛ چرا که حکم او عین خیر و صلاح است.
4. این آیه انسان را از غرور و خودبرتربینی بازمیدارد و به او میآموزد که تنها داوریِ خداوند، داوری نهایی و قطعی است و هیچ داوریای همطراز او نیست.