Аль-Фатиха сүрөсү — Аят 1

1. Сөздөрдүн мааниси:

• بِسْمِ — «аты менен», «ысымы менен» дегенди билдирет.
• اللَّهِ — Аллах, чыныгы сыйынууга татыктуу жалгыз Кудайдын ысымы. Бул ысым Ага гана таандык, башка эч кимге айтылбайт.
• الرَّحْمَٰنِ — Ар-Рахман, бүт жаратылгандарга мээрими кенен жеткен, чексиз ырайымдуу.
• الرَّحِيمِ — Ар-Рахим, ыймандуу пенделерине өзгөчө мээрим кылган, ырайымы жетүүчү.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аят — «Бисмиллахир-Рахманир-Рахим» — Куран окууну, ар кандай иш-аракетти Аллахтын ысымы менен баштоону үйрөтөт. Мында пенде: «Мен бул ишимди Аллахтын аты менен баштаймын, Андан жардам сураймын, Анын ысымынан береке издеп, пайда алам» — деп ниет кылат. Башкача айтканда, бул сүйлөм аркылуу адам өзүнүн алсыздыгын моюнга алып, күч-кубат, жардам жана береке Аллахтан гана экенин билдирет.

Бул аятта Аллахтын үч улуу ысымы келген:

• Аллах — чыныгы сыйынууга татыктуу жалгыз Кудай. Бул Анын эң өзгөчө ысымы, башка эч кимге берилбейт.
• Ар-Рахман — ырайымы чексиз, мээрими бүт жаратылгандарга — ыймандуу-ыймансыз, адам-жаныбар, баарына жеткен Зат. Бул Ыйык Заттын Өзүндөгү ырайым сыпатын билдирет.
• Ар-Рахим — ырайымы иш жүзүндө жетүүчү, өзгөчө ыймандуу пенделерине мээрим кылган Зат. Бул Анын жаратылгандарга болгон ырайымдуу мамилесин билдирет.

Ошентип, Ар-Рахман — Аллахтын ырайымы Анын Затына тиешелүү сыпат экенин, ал эми Ар-Рахим — ошол ырайым жаратылгандарга жетээрин көрсөтөт. Экөө тең Аллахтын ырайымдуулук сыпатын ырастайт, бирок ар бири өзүнчө мааниге ээ.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Ар кандай ишти, айрыкча Куран окууну Аллахтын ысымы менен баштоо — береке жана соопко жетүүнүн жолу.
• Аллахтын ысымдары аркылуу Аны таануу ыйманды бекемдейт, жүрөктү жумшартат.
• Аллахтын ырайымынын кенендигин билүү — пендеге үмүт берет, Аллахтын мээриминен үмүт үзбөөгө чакырат.
• «Бисмиллах» айтуу — күнүмдүк турмушта Аллах менен байланышты бекемдеп, ар бир ишке Анын жардамын, берекесин тартууга себеп болот.
• Бул аят — Исламдын негизи болгон «Таухид» (Аллахтын жалгыздыгы) жана Анын ырайымдуулугу сыяктуу улуу түшүнүктөрдү камтыйт. Окуган адам Аллахка болгон сүйүүсүн, ишенимин арттырат жана динин жеңил, жүрөгү тынч болот.