Yunus surəsi — Ayə 18

Kəlmələrin mənaları:

• Şüfəaunə: Bizim şəfaətçilərimiz, havadarlarımız.
• Tünebbiunə: Allahı xəbərdar edirsiniz, yəni Allaha məlumat verirsiniz.
• Sübhanəhu: O, hər cür nöqsandan uzaqdır, pakdır.

Təfsir:

Bu ayə, müşriklərin (Allaha şərik qoşanların) ən böyük səhvlərindən birini ifşa edir. Onlar Allahdan başqa, heç bir zərər və ya fayda verə bilməyən bütlərə, heykəllərə və ya başqa varlıqlara ibadət edirlər. Bu obyektlər nə onlara bir xeyir verə bilər, nə də bir zərəri dəf edə bilər. Çünki onlar cansız, iradəsiz və gücsüzdürlər. Halbuki ibadətə layiq olan varlıq, hər şeyə qadir olan, fayda və zərəri yalnız Öz əlində saxlayan Allahdır.

Müşriklər öz bu batil əməllərini haqlı göstərmək üçün deyirlər: "Biz bunlara ona görə ibadət edirik ki, onlar Allah yanında bizim şəfaətçilərimiz olsunlar, bizim üçün havadarlıq etsinlər." Onlar zənn edirlər ki, bu bütlər Allah dərgahında onlara şəfaət edəcək, günahlarının bağışlanmasına və istəklərinin yerinə yetirilməsinə vasitə olacaqlar.

Allah-təala bu iddianın nə qədər əsassız və gülünc olduğunu bildirmək üçün Peyğəmbərinə (sallallahu aleyhi və səlləm) buyurur: "De: Məgər siz Allaha göylərdə və yerdə olmayan bir şeyi xəbər verirsiniz?" Yəni, siz Allahın heç bir şəriki və ya Onun izni olmadan şəfaət edə biləcək bir varlığın olmadığını bildiyi halda, Allaha Onda olmayan bir şeyi isnad edirsiniz? Əgər həqiqətən göylərdə və yerdə şəfaət edə biləcək bir varlıq olsaydı, Allah onu mütləq bilərdi. Sizin bu iddianız, Allaha qarşı bir iftiradır və Onun elminə hörmətsizlikdir.

Allah-təala Özünü bu cür batil iddialardan uzaq tutaraq buyurur: "O, pakdır və ucadır onların şərik qoşduqlarından." Yəni, Allah hər cür şərikdən, nöqsandan və Ona layiq olmayan hər bir şeydən uzaqdır. Onun zatı, elmi və qüdrəti mükəmməldir. O, heç bir şərikə və havadara ehtiyac duymaz. Onun dərgahında şəfaət yalnız Onun izni ilə və Onun razı olduğu kəslər üçün mümkündür. Bu şəfaət də bütlərə və ya heykəllərə deyil, yalnız Allahın seçdiyi mələklərə və saleh bəndələrə aid edilə bilər.

Ey insanlar! Bu ayə bizə öyrədir ki, ibadət yalnız Allaha məxsusdur. Heç bir varlıq, nə qədər böyük və uca olsa da, Allahın izni olmadan bizə nə fayda verə bilər, nə də zərəri dəf edə bilər. Ona görə də, ümidimizi yalnız Allaha bağlamalı, yalnız Ondan kömək istəməli və yalnız Ona ibadət etməliyik. Bu, həm dünyada, həm də axirətdə bizim üçün ən böyük xeyir və uğurdur. Allahın rəhməti və mərhəməti genişdir, O, tövbə edən bəndələrini bağışlayar və onları doğru yola yönəldər. Gəlin, batil inanclardan uzaqlaşıb, tək olan Allaha üz tutaq və Onun razılığını qazanmağa çalışaq. Bu, həqiqi xilas və əbədi səadət yoludur.