سوره یونس — آیه 21

### معانی کلمات:

• أَذَقْنَا: چشاندیم (کنایه از رساندن و تجربه کردن).
• رَحْمَةً: نعمت، فراخی و آسایش.
• ضَرَّاءَ: سختی، تنگی و گرفتاری.
• مَكْرٌ: نیرنگ، حیله و تدبیر پنهانی (در اینجا به معنای تکذیب و استهزاء و تلاش برای باطل جلوه دادن آیات).
• أَسْرَعُ مَكْرًا: در مکر و کیفر دادن سریع‌تر است.
• رُسُلُنَا: فرشتگان مأمور (حافظان و نویسندگان اعمال).

### تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه به یکی از ویژگی‌های زشت مشرکان اشاره می‌کند: آنان وقتی پس از سختی و گرفتاری، نعمت و آسایشی می‌چشند — مانند باران و فراخی روزی پس از خشکسالی و قحطی — به جای شکرگزاری و ایمان، به تکذیب و استهزای آیات الهی می‌پردازند و برای باطل جلوه دادن نشانه‌های خداوند، حیله‌ها و نیرنگ‌ها به کار می‌گیرند.

خداوند به پیامبرش (صلی الله علیه وسلم) دستور می‌دهد که به این مشرکان بگوید: اگر شما مکر و حیله می‌کنید، بدانید که خداوند در مکر و کیفر دادن شما سریع‌تر و تواناتر است. او شما را ناگهان در برابر این نیرنگ‌ها مجازات خواهد کرد و هیچ‌یک از کارهای شما از او پنهان نمی‌ماند.

سپس برای هشدار بیشتر می‌فرماید: فرشتگان مأمور ما (حافظان و نویسندگان اعمال) تمام نیرنگ‌ها و حیله‌هایی را که شما در برابر آیات ما به کار می‌برید، ثبت و ضبط می‌کنند و هیچ چیز از آن فروگذار نمی‌شود. این ثبت اعمال، گواهی بر این است که خداوند در روز قیامت شما را به تمام آنچه کرده‌اید محاسبه خواهد کرد و جزای کامل آن را خواهد داد.

### فواید و پیام‌های آیه:

1. نعمت‌ها آزمایش الهی هستند: گاهی خداوند پس از سختی، نعمت می‌دهد تا بندگان را بیازماید که آیا شکرگزارند یا ناسپاس. مؤمن باید در هر حال — چه سختی و چه آسایش — بر بندگی و اطاعت خداوند استوار بماند.
2. مکر انسان هرگز بر مکر خدا غلبه نمی‌کند: هر کس با حیله و نیرنگ بخواهد آیات خدا را تکذیب کند یا دین او را تضعیف نماید، باید بداند که خداوند سریع‌تر از او مکر می‌کند و کیفر او را در همین دنیا یا آخرت خواهد داد.
3. همه اعمال ثبت می‌شوند: هیچ عمل کوچک یا بزرگی — حتی نیرنگ‌ها و حیله‌های پنهانی — از قلم فرشتگان الهی پنهان نمی‌ماند. این باور، انسان را به مراقبت از خود و پرهیز از گناه دعوت می‌کند و او را به سوی صداقت و راستی سوق می‌دهد.
4. امید و هشدار: این آیه هم هشدار است برای کافران که از استهزای آیات الهی دست بردارند و هم مایه آرامش مؤمنان است که بدانند خداوند حامی و پشتیبان آنان است و نیرنگ دشمنان را بی‌اثر خواهد کرد.