Yunus surasi — Oyat 21

Kalimalarning ma'nolari:

• "Azzaqna" – tatib ko'rsatdik, his qildirdik.
• "Rahmatan" – yengillik, farovonlik, ne'mat.
• "Darraa" – qiyinchilik, og'ir kun, musibat.
• "Makr" – hiyla-nayrang, makr qilish, (bu yerda) Allohning oyatlarini inkor etish va ularni rad etish uchun hiyla ishlatish.
• "Rusuluna" – bizning elchilarimiz, ya'ni har bir insonning amallarini yozib turuvchi farishtalar.

Tafsir:

Qachonki Biz odamlarga (xususan, Makka mushriklariga) qiyinchilik va og'ir kunlardan so'ng yengillik, farovonlik va ne'matni tatib ko'rsatsak, ular shu zahoti Bizning oyatlarimizga qarshi makr qilishga, ularni masxara qilishga va inkor etishga kirishadilar. Ular yomg'ir va hosil yetishmasligi kabi musibatlarga duch kelganda, Allohga iltijo qiladilar, ammo ularga yana rahmat va ne'mat bersak, o'zlarining eski odatlariga qaytib, oyatlar ustida kulgi va hiyla-nayrangga o'tadilar.

Ey Muhammad! Shu mushriklarga ayting: "Allohning makri (ya'ni, ularni asta-sekin halokatga yetaklashi va jazolashi) sizlarning makringizdan ancha tezroq va kuchliroqdir. Sizlar qanchalik hiyla ishlatmasin, Alloh sizlarni o'z makringiz bilan tezda ushlaydi." So'ngra ularga eslatib qo'yingki, Allohning elchilari – amallarni yozib turuvchi farishtalar – ularning barcha makr-hiylalarini, yashirin va oshkora qilgan ishlarini yozib bormoqdalar. Ular qilgan har bir ishdan hech narsa yashirin qolmaydi va ular qilmishlariga yarasha jazolanishlari muqarrardir.

Foydalar:

1. Insonning tabiatida shukr qilishdan ko'ra noshukurlik ko'proq ekanligi, ammo mo'min kishi har holatda – yaxshilikda ham, yomonlikda ham Allohga shukr qilishi va sabr qilishi lozimligi o'rgatiladi.
2. Alloh taolo bandalariga rahm qilishda shoshiladi, ammo jazolashda ularga muhlat beradi. Bu Allohning keng rahmati va hikmatining belgisidir.
3. Har bir insonning barcha amallari – yaxshiyu yomon – farishtalar tomonidan yozib borilishi, insonning bu dunyoda qilgan har bir ishi uchun hisob-kitob qilinishini eslatadi. Bu esa insonni gunohlardan saqlanishga va yaxshi amallarni ko'paytirishga undaydi.
4. Mushriklarning oyatlarga qarshi makr qilishlari ularga hech qanday foyda keltirmaydi, aksincha, ularning halokatini tezlashtiradi. Bu esa mo'minlarga sabr qilishni va Allohning yordamiga ishonishni o'rgatadi.
5. Allohning ilmi hamma narsani qamrab olgan va Uning kuchi hamma narsaga yetadi. Shuning uchun banda o'z ishlarida faqat Allohga suyanmog'i va Ungagina tavakkal qilmoqligi kerak.