Йунус сүрөсү — Аят 28

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• نَحْشُرُهُمْ — Биз аларды чогултабыз, баарын бир жерге жыйнайбыз.
• مَكَانَكُمْ — Ордуңарда туруңар, ордуңардан козголбой туруңар деген мааниде.
• شُرَكَاؤُكُمْ — Силердин шериктериңер, башкача айтканда силер Аллахтан башка кудай кылып сыйынган нерселер.
• فَزَيَّلْنَا — Биз алардын ортосун бөлдүк, ажыраттык.
• مَا كُنتُمْ إِيَّانَا تَعْبُدُونَ — Силер бизге сыйынган эмессиңер, бизге ибадат кылган жоксуңар.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Оо, пайгамбар, адамдардын баарысын кыямат күнү Аллахтын алдына чогултуп, эсеп-кысап үчүн тирилтип, жыйнаган күндү эстегин. Ошол күнү Аллах Таала ачык-айкын айтат: «Оо, мушриктер, силер да, силер Аллахтан башка кудай кылып сыйынган шериктериңер да ордуңарда туруңар, ордуңардан козголбой туруңар, силерге эмне кылынаарын көрөсүңөр».

Анан Аллах Таала алардын ортосун бөлүп, ажыратат. Мушриктер менен алар сыйынган нерселердин ортосундагы байланыш үзүлөт. Ошондо алар сыйынган кудайлары — буттары, айкелдери жана башка нерселери — өздөрүнө сыйынган адамдардан танат. Алар: «Силер бизге сыйынган эмессиңер, биз силерге сыйынгыла деп буйрук кылган эмеспиз, биз силердин сыйынууңардан бейтарап элек» — деп айтышат. Башкача айтканда, алар дүйнөдө өздөрүнө жасалган ибадатты четке кагышат, анткени алар тирүү да, угуучу да, көрүүчү да эмес, эч нерсеге жооп бере албайт.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана насааттар:

• Кыямат күнүнүн чындыгы: Бардык адамдар кайра тирилип, Аллахтын алдына чогултулат. Бул — ыймандуу адам үчүн чоң эскертүү, ал эми ыймансыздар үчүн оор кайгы.
• Ширктин зыяны: Аллахка шерик кошуу — эң чоң күнөө. Кыяматта мушриктер өздөрү сыйынган нерселерден ажырап, жалгыз калышат. Аларга эч ким жардам бере албайт.
• Жалган кудайлардын алсыздыгы: Аллахтан башка сыйынылган нерселер тирүү эмес, алар эч нерсеге жарабайт, өздөрүнө сыйынгандардан танышат. Бул — жалган ибадаттын бекерчилигин көрсөтөт.
• Жалгыз Аллахка ибадат кылуу: Адам баласын жараткан, тирилткен, эсеп-кысап кылуучу жалгыз Аллах Таалага гана ибадат кылышы керек. Бул — куткаруунун жана бейишке жетүүнүн жалгыз жолу.
• Исламдын туура жол экендиги: Ислам адамды адашуудан, ширктен жана жалган ибадаттан сактап, жалгыз Аллахка багыттайт. Бул дин — адамзат үчүн эң чоң жакшылык жана ырайым.