Yunus surəsi — Ayə 54

Ayənin izahı (Yunus surəsi, 54-cü ayə)

1) Bəzi kəlmələrin mənası:

• ظَلَمَتْ (zələmət): Burada "şirk qoşdu, küfr etdi" mənasındadır. Yəni Allaha qarşı haqsızlıq edən, Ona şərik qoşan kəslər nəzərdə tutulur.
• افْتَدَتْ (iftədət): "Fidyə verdi, canını qurtarmaq üçün bir şey təqdim etdi" deməkdir.
• أَسَرُّوا (əsərru): "Gizlətdilər" mənasındadır. Bəzi müfəssirlər bunu "aşkar etdilər" kimi də izah ediblər; çünki o gün artıq özünü saxlamaq, səbirli görünmək mümkün olmayacaq.
• النَّدَامَةَ (ən-nədamə): "Peşmançılıq, təəssüf" deməkdir.
• بِالْقِسْطِ (bil-qist): "Ədalətlə, haqqa uyğun olaraq" mənasındadır.

2) Ayənin təfsiri:

Bu ayə Qiyamət gününün dəhşətli mənzərəsini gözümüz önünə gətirir. Allah buyurur ki, əgər yer üzündəki bütün sərvətlər, bütün var-dövlət, hər şey bir insanın — xüsusilə Allaha şərik qoşan, küfr edən bir kəsin — əlində olsaydı və o, bu dünyada etdiyi əməllərə görə qarşılaşacağı əzabdan qurtulmaq üçün həmin sərvəti fidyə vermək imkanı tapsaydı, heç tərəddüd etmədən hamısını verərdi. Amma o gün belə bir imkan olmayacaq. Heç bir sərvət, heç bir fidyə insanı Allahın əzabından xilas edə bilməyəcək.

Sonra Allah buyurur ki, o zalımlar əzabı gözləri ilə gördükləri zaman daxillərində böyük bir peşmançılıq duyacaqlar. Onlar bu peşmançılığı ya gizlədəcəklər — çünki artıq özlərini saxlamağa, güclü görünməyə gücləri qalmayacaq — ya da bəzi müfəssirlərin dediyi kimi, onu aşkar edəcəklər; çünki o gün səbir və təmkün günü deyil, fəryad və təəssüf günüdür. Onlar əzabı gördükdən sonra artıq heç bir hiylə, heç bir tədbir onlara fayda verməyəcək.

Daha sonra Allah buyurur ki, o gün insanlar arasında — rəhbərlərlə tabeçilər, başçılarla ardıcıllar arasında — ədalətlə hökm veriləcək. Heç kimə zərrə qədər haqsızlıq edilməyəcək. Hər kəs yalnız öz əməlinin qarşılığını alacaq. Allah heç kimi etmədiyi bir günaha görə cəzalandırmaz; Onun hökmü tam ədalətlidir.

3) Bu ayədən götürüləcək dərslər və dəvət:

Bu ayə bizə xatırladır ki, dünya malı, sərvəti, gücü-kuvvəti keçicidir. İnsan nə qədər varlı olsa da, nə qədər güclü olsa da, Qiyamət günü heç biri onu xilas edə bilməyəcək. Yeganə xilas yolu — Allaha iman gətirmək, Ona şərik qoşmamaq, saleh əməllər etmək və tövbə edib Allaha sığınmaqdır.

Ey insan! Bu gün sənin əlində böyük bir fürsət var: tövbə qapısı açıqdır, bağışlanma imkanı mövcuddur. Sabah — Qiyamət günü — artıq fidyə, peşmançılıq və təəssüf heç bir fayda verməyəcək. Elə bu gün Allaha üz tut, Onun rəhmətinə sığın, şirki və küfrü tərk et. Çünki o gün ədalət tərəzisi qurulacaq və heç kimə haqsızlıq edilməyəcək. Allahın ədalətindən qorx, amma Onun rəhmətindən də ümidini kəsmə. Tövbə edənləri Allah çox bağışlayandır, çox rəhm edəndir.