Йунус сүрөсү — Аят 74

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• بَعَثْنَا (баасна) — жибердик, пайгамбар кылып жибердик.
• رُسُلًا (русулан) — пайгамбарлар, элчилер.
• بِالْبَيِّنَاتِ (бил-баййинат) — ачык-айкын далилдер, кереметтер жана аяттар менен.
• لِيُؤْمِنُوا (лийуъмину) — ыйман келтириштери үчүн.
• نَطْبَعُ (натбаъу) — мөөр басабыз, бекем жабабыз, тосмолоп коёбуз.
• الْمُعْتَدِينَ (ал-муътадин) — чектен чыккандар, Аллахтын чектеринен ашкандар.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Нух пайгамбардан (алайхи-с-салам) кийин Аллах Таала башка пайгамбарларды — Ибрахим, Худ, Салих, Лут, Шуайб жана башкаларды (аларга салам болсун) — өз элдерине жиберди. Ар бир пайгамбар өз элине ачык-айкын далилдер, кереметтер жана аяттар менен келишти. Бирок ал элдер ыйман келтирүүнү каалашпады, анткени алар мурун эле пайгамбарларды жалганга чыгарууга бекем бел байлап, ошого үйрөнүп калышкан эле. Алардын жүрөктөрү катып, кайра ыйманга жол таппай калды. Ошондуктан Аллах алардын жүрөктөрүнө мөөр басып, жапты — алар эми акыйкатты кабыл ала албай калышты. Бул аятта айтылгандай, Аллах чектен чыккандардын, күнөөгө баткандардын жүрөктөрүн ушундайча мөөр басып жабат. Бул алардын өздөрүнүн каапырлыгына, текеберлигине жана акыйкатты четке кагуусуна жараша берилген адилеттүү жаза. Муну менен Аллах ар кайсы мезгилде жана ар кайсы жерде чектен чыккан, күнөөкөр адамдардын жүрөктөрүн ушундайча мөөр басып жабаарын билдирүүдө.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана насааттар:

• Аллахтын адилеттиги: Аллах эч кимге зулумдук кылбайт. Адамдар өздөрү акыйкатты четке кагып, текеберлик кылганда гана алардын жүрөктөрү мөөрлөнөт. Бул — алардын өз тандоосунун натыйжасы.
• Тообо жана ыймандын убактысы: Адам ыйманга келүү жана тообо кылуу мүмкүнчүлүгүнө ээ болгондо, аны колдон чыгарбай, шашылыш түрдө Аллахка кайтуусу керек. Жүрөк катып калгандан кийин ыйман келтирүү кыйын болот.
• Пайгамбарлардын далилдери: Ар бир пайгамбар ачык-айкын далилдер менен келген. Демек, акыйкатты издөөчү адамга жол ачык. Аллах эч кимди далилсиз калтырбайт.
• Ыймандын баалуулугу: Ыйман — Аллахтын чоң жакшылыгы. Аны сактап, бекем кармоо керек. Жүрөктүн жумшактыгы, акыйкатты кабыл алууга даярдыгы — бул чоң жакшылык.
• Курандын насааты: Бул аят бизди өткөн элдердин тагдырынан сабак алууга, акыйкатты четке какпоого, текеберликтен алыс болууга чакырат. Аллахтын буйруктарын аткарып, чектен чыкпоо — жүрөктүн мөөрлөнүп калышынан сактайт.
• Үмүт жана коркунуч: Ыймандуу адам Аллахтын ырайымынан үмүт үзбөйт, ошол эле учурда Анын азабынан коркот. Бул аят аркылуу Аллахка тообо кылып, жүрөктү тазалоого умтулуу керек экендигин түшүнөбүз.