Yunus surasi — Oyat 74

Kalimalarning ma'nolari:

• Baiyinat: Aniq dalillar, mo''jizalar va ochiq hujjatlar.
• Yatba'u: Muhrlaymiz, yopamiz.
• Mu'tadiyn: Haddan oshuvchilar, Allohning chegaralarini buzuvchi kofirlar.

Tafsir:

Nuh alayhissalomdan keyin ham Biz o'z payg'ambarlarimizni ularning qavmlariga yubordik. Bu payg'ambarlar orasida Ibrohim, Hud, Solih, Lut, Shuayb va boshqalar ham bor edi. Har bir payg'ambar o'z qavmiga aniq mo''jizalar va yorqin dalillar bilan keldi. Ammo o'sha qavmlar avvaldan payg'ambarlarni yolg'onchi qilganlari va shu isyonda qat'iy turganlari uchun, ularning iymon keltirishlari mumkin bo'lmadi. Ular o'jarlik va takabburlikda shu qadar chuqur botib ketgan edilarki, hatto haqiqat ularga ochiq-oydin ko'rsatilganda ham, undan yuz o'girdilar.

Xuddi shuningdek, Alloh taolo haddan oshuvchi, Uning chegaralarini buzuvchi va payg'ambarlarning da'vatiga qarshi chiqqan har bir qavmning qalbiga muhr bosadi. Bu muhr ularning o'z qilmishlari — kufr va isyonlari tufaylidir. Alloh ularni qilgan gunohlari evaziga hidoyatdan mahrum qiladi. Bu hol har zamonda va har makonda, o'tmishdagi kabi keyingi avlodlarda ham takrorlanadi.

Foydalar:

1. Payg'ambarlar kelishi bilan har bir qavmga dalil va hujjat to'liq yetkazilgan. Alloh hech kimni dalilsiz azoblamaydi.
2. Iymon keltirmaslikning asosiy sababi — o'jarlik va haqni qabul qilishdan bosh tortishdir. Qalb qanchalik ifloslansa, hidoyatga shunchalik yopiq bo'ladi.
3. Allohning muhrlashi zulm emas, balki bandaning o'z tanlovining natijasidir. Kim haqni ko'rib turib inkor etsa, uning qalbi tobora qotib boradi.
4. Bu oyat mo''minlarga sabr va matonat o'rgatadi: haqiqatni yetkazish payg'ambarlarning vazifasi, hidoyat esa faqat Allohning qo'lidadir.
5. Har bir inson o'z qalbiga g'amxo'rlik qilishi, uni gunoh va isyonlardan tozalab turishi lozim, toki u hidoyatni qabul qilishga tayyor bo'lsin.