یونس سۈرىسى — ئايەت 83

1. ئايەتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• «ذُرِّيَّةٌ»: ئەۋلاد، ياشلار، بىر قەۋمنىڭ كىچىكلىرى.
• «مَلَئِهِمْ»: قەۋمنىڭ چوڭلىرى، ئەمەلدارلىرى، ئاقسۆڭەكلىرى.
• «يَفْتِنَهُمْ»: ئازاب-ئوقۇبەت بېرىپ دىنىدىن قايتۇرۇش، سىناش.
• «لَعَالٍ»: زوراۋان، مۇتەكەببىر، ھۆكۈمران.
• «الْمُسْرِفِينَ»: ھەددىدىن ئاشقۇچىلار، چەكتىن ئۆتكۈچىلەر.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە مۇسا ئەلەيھىسسالامنىڭ قەۋمىنىڭ ئەھۋالىنى بايان قىلىدۇ. مۇسا ئەلەيھىسسالام پىرئەۋنگە روشەن مۆجىزىلەر ۋە ئېنىق دەلىللەر بىلەن كەلگەن بولسىمۇ، ئۇنىڭغا ئىمان كەلتۈرگەنلەر ئىسرائىل ئەۋلادىدىن بولغان بىر قىسىم ياشلارلا بولدى. ئۇلارنىڭ ئاتا-بوۋىلىرى ۋە قەۋمىنىڭ چوڭلىرى ئىماندىن يۈز ئۆرۈدى. ئىمان كەلتۈرگەن بۇ ياشلار بولسا، پىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ ئەتراپىدىكى چوڭلارنىڭ ئۇلارنى ئازابلاشتىن، ياكى ئىمانى ئاشكارا بولۇپ قالسا ئۇلارنى قاتتىق جازالاشتىن قورققان ھالدا ئىمان ئېيتتى. ئۇلارنىڭ قورقۇشى ئەسلىدە ئۆزلىرىنىڭ ھاياتى ۋە ئەھلى-ئەيالىغا بولغان ئەندىشىدىن كېلىپ چىققان ئىدى.

شۈبھىسىزكى، پىرئەۋن زېمىندا ھەددىدىن ئاشقان زوراۋان ۋە مۇتەكەببىر بىر ھۆكۈمران ئىدى. ئۇ مىسىر زېمىنىدا ھېچكىمنىڭ ئۇنىڭغا قارشى تۇرالمايدىغان دەرىجىدە كۈچلۈك ۋە ھۆكۈمران بولۇپ، ھەتتا ئۆزىنى خۇدا دەپ ئېلان قىلىش دەرىجىسىگە يەتكەن ھەددىدىن ئاشقۇچىلاردىن ئىدى. ئۇ كۇفرىدا، زۇلۇمدا، ئىسرائىل ئەۋلادىنى ئۆلتۈرۈش ۋە ئازابلاشتا چەكتىن ئاشقان ئىدى.

بۇ ئايەتتىن ئالىمىزكى، ھەقىقەت روشەن بولغان تەقدىردىمۇ، كىشىلەرنىڭ ئىمان كەلتۈرۈشىگە تۈرلۈك توسالغۇلار بولۇشى مۇمكىن. لېكىن ئىمان كەلتۈرگەن ئاز ساندىكى كىشىلەر، گەرچە قورقۇنچ ئىچىدە بولسىمۇ، ئۇلارنىڭ ئىمانى قىممەتلىك ۋە ئاللاھنىڭ دەرگاھىدا مەرھەمەتكە سازاۋەردۇر. شۇڭا ھەر قانداق شارائىتتا ھەقىقەتنى قوبۇل قىلىش ۋە ئىماننى قوغداش مۇئمىننىڭ ئەڭ ئاساسلىق مەسئۇلىيىتىدۇر. ئاللاھ تائالا ھەر قانداق زوراۋان ۋە مۇتەكەببىر ھۆكۈمراننىڭ ئاخىرىدا ھالاك بولىدىغانلىقىنى، ھەقىقەت ئەگەشكۈچىلىرىنىڭ بولسا ئاخىرقى غەلىبىگە ئېرىشىدىغانلىقىنى بىلدۈرمەكتە.