Йунус сүресі — Аят 88

1. Сөздердің мағынасы:

• زِينَةً — сән-салтанат, әшекей, дүниелік безендіру құралдары.
• مَلَأَهُ — оның айналасындағы ақсүйектер, басшылар, ықпалды адамдар.
• اطْمِسْ — жойып жібер, жоқ қыл, ізін қалдырмай жоғалт.
• وَاشْدُدْ — бекіт, құлыпта, жап.
• الْعَذَابَ الْأَلِيمَ — қатты ауыртпалық беретін азап.

1. Аяттың тәпсірі:

Мұса (ғ.с.) Раббысына бет бұрып: «Уа, Раббымыз! Шынында Сен Фиръаунға және оның айналасындағы ақсүйектерге осы дүние өмірінде сән-салтанат пен түрлі байлық бердің. Уа, Раббымыз! Олар бұл игіліктерді Сенің жолыңнан адамдарды тайдырып, адастыру үшін пайдаланды. Уа, Раббымыз! Олардың мал-мүлкін жойып жібер, жүректерін қатайтып бекіт, сонда олар ауыр азапты көрмейінше иман келтірмейді» — деп айтты.

Бұл аятта Мұса пайғамбардың (ғ.с.) Фиръаун мен оның қауымына қарсы тілегін баяндайды. Алла Тағала Фиръаунға және оның айналасындағы ықпалды адамдарға дүние байлығын, сән-салтанатты молынан берген еді. Бірақ олар бұл нығметтерге шүкір етпей, керісінше оларды Алланың жолынан адамдарды адастыруға жаратты. Олар байлықтары мен ықпалдарын пайдаланып, халықты иманнан, тура жолдан тайдырды.

Сондықтан Мұса (ғ.с.) Алладан олардың мал-мүлкін жойып жіберуді, яғни ол байлықтардың ізін де қалдырмай жоғалтуды, әрі жүректерін қатайтып бекітуді сұрады. Бұл — олардың жүректері иманды қабылдамайтындай, қасарысып қатайып кетуі туралы тілек. Мұса (ғ.с.) оларды ескертіп, шақырғанымен, олардың иманға келуге ешбір жолы жоқ екенін білген соң ғана осылай тіледі. «Олар ауыр азапты көрмейінше иман келтірмейді» дегені — олар азапты көзбен көргенге дейін иманға келмейтіні туралы хабар. Ал ол кезде иман келтіру енді пайда бермейді. Бұл жердегі азап — олардың теңізде суға батып қырылуы.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Алла Тағала байлықты да, кедейлікті де сынақ ретінде береді. Байлықтың өзі жаман емес, оны қалай пайдаланатыны маңызды. Егер байлықты Алланың жолына, жақсылыққа жұмсаса, ол — нығмет; ал адастыруға, зұлымдыққа жұмсаса, ол — апат.
• Шүкір етпеу — нығметтің жоғалуына әкеледі. Фиръаун мен оның қауымы Алла берген игіліктерге шүкір етпей, оларды бұзақылыққа жаратты, сондықтан ол нығметтер олардан тартып алынды.
• Пайғамбарлардың дұғасы да Алланың хикметімен болады. Мұса (ғ.с.) оларды ұзақ уақыт шақырғанымен, олар иманға келмеген соң, Алланың әділ үкіміне бой ұсынып, осылай тіледі.
• Жүректің қатаюы — үлкен қауіп. Күнә мен қасарысу жүректі қарайтып, иманды қабылдамайтын дәрежеге жеткізеді. Бұдан Аллаға сиынып, жүрегіміздің жұмсақ, иманға ашық болуын сұрауымыз керек.
• Азапты көргенде иман келтіру енді пайда бермейді. Иман — өмірде, мүмкіндік бар кезде келтірілетін нәрсе. Сондықтан өмірде тәубеге келіп, Аллаға бет бұру — нағыз бақыттың жолы.
• Бұл аят бізге Алланың әділдігін, Оның әмірінің орындалатынын және зұлымдардың ақыретте де, дүниеде де жазасын алатынын көрсетеді. Бұл — мүміндер үшін үлкен жұбаныш әрі сабақ.