سوره ہود — آيت 94

1) ڪجهه لفظن جي معنيٰ ۽ وضاحت:

• أَمْرُنَا: اسان جو حڪم، يعني عذاب جو فيصلو.
• نَجَّيْنَا: اسان بچايو.
• بِرَحْمَةٍ مِّنَّا: اسان جي خاص ٻاجھ ۽ mercy سان.
• الصَّيْحَةُ: زوردار آواز، يعني جبرائيل عليه السلام جي هڪ سخت چيخ، جنهن سان سندن روح نڪري ويو.
• جَاثِمِينَ: گوڏن ڀر يا منهن ڀر ڪري پيا، بي جان ٿي پيا.

2) آيت جي تفسير:

جڏهن اسان جو حڪم يعني عذاب جو فيصلو آيو ته اسان پنهنجي پيغمبر شعيب عليه السلام کي ۽ انهن ماڻهن کي به بچايو جي مٿس ايمان آندو هو. هي بچاءُ اسان جي خاص ٻاجھ ۽ mercy جو نتيجو هو، نه ڪنهن جي پنهنجي طاقت يا حڪمت جو. ۽ جيڪي ظالم هئا، يعني جن انهن جي دعوت کي رد ڪيو ۽ ظلم تي قائم رهيا، تن کي هڪ زوردار چيخ يعني جبرائيل عليه السلام جي سخت آواز پڪڙي ورتو، جنهن سان سندن روح نڪري ويا. نتيجو اهو ٿيو ته اهي پنهنجن ئي گهرن ۾ گوڏن ڀر يا منهن ڀر ڪري پيا، بي جان ۽ بي حرڪت ٿي ويا. اهڙي طرح الله تعاليٰ پنهنجي نبي کي ۽ مؤمنن کي بچايو ۽ ظالمن کي تباهه ڪري ڇڏيو.

3) هن آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا ۽ سبق:

• الله پنهنجن مؤمنن کي ڪڏهن به اڪيلو نٿو ڇڏي: جڏهن عذاب آيو ته شعيب عليه السلام ۽ سندس ساٿي مؤمن بچي ويا. ان مان معلوم ٿئي ٿو ته ايمان ۽ نبي جي اطاعت ئي نجات جو ذريعو آهي.
• نجات صرف الله جي ٻاجھ سان آهي: آيت ۾ صاف چيو ويو ته بچاءُ ”اسان جي ٻاجھ سان“ ٿيو، يعني ڪنهن جي پنهنجي عملن جي طاقت سان نه، پر الله جي خاص mercy سان.
• ظلم جو انجام تباهي آهي: جيڪي ماڻهو نبي جي دعوت کي رد ڪري ظلم تي قائم رهن ٿا، تن لاءِ عبرت جو نشان آهي ته اهي هڪ ئي چيخ سان بي جان ٿي پيا.
• الله جو فيصلو اچي ٿو ۽ ان ۾ دير نه ٿي ٿئي: جڏهن الله جو حڪم اچي ٿو ته ڪو به ان کي روڪي نٿو سگهي، ۽ مؤمنن لاءِ اهو رحمت ۽ ظالمن لاءِ عذاب بڻجي ٿو.
• اسلام ۾ اميد ۽ ڊپ ٻئي گڏ آهن: مؤمن کي الله جي رحمت تي اميد رکڻ گهرجي ۽ ظلم کان ڊڄڻ گهرجي، ڇاڪاڻ ته الله انصاف ڪرڻ وارو آهي.
• قرآن ۾ تاريخي واقعا نصيحت لاءِ آهن: هي واقعو ٻڌائي ٿو ته الله پنهنجي نبي جي مدد ڪئي ۽ دشمنن کي تباهه ڪيو، جيئن اسان کي به حق تي قائم رهڻ جي ترغيب ملي.